Episode Transcript
[00:00:03] Speaker A: Al jaren zijn hulporganisaties in Gaza een heel veelbesproken onderwerp. Er is in elk geval vanuit Israël veel controverse rond hun functioneren.
En de vraag is, in hoeverre zijn organisaties zoals bijvoorbeeld Amnesty, Artsen zonder Grenzen of Oxfam eigenlijk neutraal? Of is er toch misschien sprake van activisme?
Opinemaker en onderzoeker Maaike van Charanten heeft sinds 7 oktober 2023 besudeerd wat deze organisaties zeggen en ook vinden over Israël. Maaike, welkom in onze uitzending.
Zijn er eigenlijk ook hulporganisaties in Gaza waar iedereen het over eens is dat die gewoon goed werk leveren en dat die helemaal niet omstreden zijn?
[00:00:45] Speaker B: Ik denk het niet.
Ik moest even denken nu aan GHF. Dat was die organisatie, die Amerikaanse organisatie die met Israël samenwerkte voor het voedselverdelen in Gaza.
En dat was dan een organisatie waar Israël achter stond. De hele VN en een heleboel NGOs liepen te hoop tegen GHF die niet deugde en partijdig was.
Ik denk, elke organisatie die daar helpt, Of de ene partij vindt dat het niet deugt of de andere partij.
[00:01:17] Speaker A: Hoe komt het eigenlijk dat hulporganisaties juist in Gaza, hoe komt dat volgens jou dat die zoveel besproken zijn? Want in andere conflicten is daar helemaal niet zoveel aandacht voor. Ik bedoel in Afghanistan, om maar eens een voorbeeld te noemen, daar zijn ook hulporganisaties actief. Maar daar hebben we het met z'n allen niet over. Hoe komt het dat het hier dan wel een onderwerp van gesprek is?
[00:01:40] Speaker B: Ja, ik denk dat dat gewoon te maken heeft.
Ik heb daar ook wel over nagedacht hoor. Weet je wat het punt is? Bij dat soort hulporganisaties werken vaak mensen die vanuit een links wereldbeeld de wereld willen gaan verbeteren. Wat natuurlijk hartstikke lovenswaardig is.
Maar juist in de linkse stromingen in de westerse wereld is de Sovjet propaganda van de sinds laten we zeggen de jaren 50 enorm aangeslagen en die Sovjet-propaganda die heeft ontzettend benadrukt dat Israël een soort koloniale entiteit zou zijn en helemaal niet hoort in het Midden-Oosten en dat Israël daar de Palestijnen onderdrukt en dat Israël de dader is en de Palestijnen de slachtoffers wat later een nog veel sterker narratief werd ook in dat hele wook gebeuren met dat je een hiërarchie van slachtofferschap hebt, waarin Israël dus als witte dader werd geportreteerd en de Palestijnen als inheemse slachtoffers.
En ik denk dat dat, dat vermoed ik, ik vermoed dat dat juist een narratief is wat heel erg aansloeg binnen die NGO's, omdat daar links mensen toch wel oververtegenwoordigd zijn, vermoed ik.
[00:03:02] Speaker A: Ja, nu merk je eigenlijk dat die humanitaire organisaties of hulporganisaties in dit conflict een soort van rol spelen of in ieder geval een mening hebben over het conflict.
Als we het hebben over hoe de media daarover berichten. Er is een voorbeeld Pieter Klok, dat is de hoofdredacteur van de Volkskrant. Die heeft eerder beweerd in een talkshow dat hulporganisaties niet aan propaganda doen. Wat denk jij daarvan?
[00:03:26] Speaker B: Ja, ik denk dan een echte journalist die zou zijn bronnen checken, ook als het bronnen zijn waar die op zich wel vertrouwen in heeft. Maar het lijkt erop alsof heel veel media blind varen op de NGO's zonder ooit te checken wat ze zeggen.
Dus ja, ik vind dat heel zwak journalistiek gezien en ik denk ook er is heel veel reden om te twijfelen aan die NGO's, want ze zijn al heel vaak door de mand gevallen.
[00:03:51] Speaker A: Nu is er de afgelopen weken zijn een aantal van die NGOs of goede doelen laten we maar zeggen, die zijn in het nieuws gekomen. Tenminste mondjesmaat in het nieuws, maar het gaat specifiek over artsen zonder grenzen en Oxfam. Oxfam in Groot-Brittannië. Kun je vertellen wat daar aan de hand was?
[00:04:10] Speaker B: Ja, artsen zonder grenzen.
Die lagen in de klins met Israël vanwege dat ze dus niet niet willen voldoen aan de veiligheidschecks die Israël wil.
Maar dat is een heel verhaal op zich. Maar wat er nu net gebeurd is, artsen zonder grenzen heeft ineens toegegeven dat er dus terroristen in het Nasser ziekenhuis zitten en dat die dus in Gaza en dat zij dus daarom daar de veiligheid niet meer kunnen garanderen.
En zij hebben, dat is niet iets van oh ze zitten er nu ineens.
In die mededeling stond dat het al maanden zo is en iedereen die dit volgt die weten dat het al jaren zo is.
En het is ook heel bizar om te bedenken dat in augustus 2025, dus een half jaar geleden, was de artsen zonder grenzen nog woest op israël vanwege een aanval op het Nasser ziekenhuis.
Want we are outraged as Israeli forces continue to attack healthcare workers, etc.
En dat is met terugwerkende kracht natuurlijk wel heel bizar eigenlijk.
[00:05:29] Speaker A: Maar goed, het artsen zonder grenzen is dus met die verklaring gekomen dat ze hun activiteiten in het Nassau ziekenhuis opschorten vanwege de aanwezigheid van de Hamas militanten in dat ziekenhuis.
Waarom komen ze daar dan nu wel mee naar buiten terwijl ze eerder dat of niet wisten of dat het er niet was of dat ze het niet wilden vertellen. Hoe komt het dat het nu dan wel naar buiten komt?
[00:05:54] Speaker B: Ja, misschien is dat toch een effect van wat ik net al zei, dat zij dus, ze lagen met Israel in de clinch over veiligheidschecks op hun personeel.
Israel die wil namelijk informatie over het personeel wat NGO's en hulporganisaties gaan zou binnenbrengen omdat, nou met name bij artsen zonder grenzen zijn er ook meerdere gevallen bekend, dat er terroristen voor artsen zonder grenzen werkten en Hamas-propagandisten en dergelijke.
Israël wil veiligheidschecks om te zorgen dat Hamas niet die organisaties gebruikt om de veiligheid te ondermijnen.
En omdat artsen zonder grenzen weigerden te voldoen aan de veiligheidschecks van Israël, daarom worden ze dus vanaf eind februari volgens mij niet meer toegelaten. Dus misschien is dit een poging van artsen zonder grenzen om een soort van erkenning te geven van oké oké er zijn problemen met terroristen dat ze misschien op die manier hun hun bevoegdheid terug willen krijgen ik ja ik weet het ook niet ze hebben daar niks officieels over gezegd dus dat is heel lastig
[00:07:08] Speaker A: om in te schatten Ja, denk je dat dit probleem, het feit dat Hamas infiltreert in bijvoorbeeld burgerinfrastructuur zoals ziekenhuizen of scholen of moskeeën, denk je dat dat een breder probleem is binnen de hulporganisaties die in Gaza actief zijn?
[00:07:24] Speaker B: Het is een ontzettend breed probleem, met name Unruisburg natuurlijk, dat is die organisatie van de VN, die speciaal, een vluchtelingenorganisatie speciaal voor de Palestijnen, maar die doen ook heel veel met onderwijs, gezondheidszorg en dat soort dingen.
En ja, er zijn al zoveel onderzoeken naar geweest, er zijn ook zoveel bewijzen van dat UNRWA dus echt zwaar geïnfiltreerd is door Hamas, maar NGO Monitor, dat is een organisatie die al die NGO's onderzoekt, die heeft er onlangs ook een rapport over uitgebracht dat er zelfs bij diverse NGO's die zijn dan gedwongen om mensen aan te nemen die Hamas aanbeveelt, zeg maar, en die fungeren dan als een soort toezichthouder vanuit Hamas wat er binnen die organisatie gebeurt. Het is gewoon een enorm probleem en die organisaties willen dan zo graag hulp verlenen dat ze met al dit soort zaken akkoord gaan, terwijl, ja, voor de veiligheid van Israël is dat natuurlijk niet acceptabel. Dus dat levert altijd conflict van op.
[00:08:27] Speaker A: Als we gaan kijken naar Oxfam, want ook daar was afgelopen week wat om te doen. De voormalig Oxfam-directeur van Oxfam Groot-Brittannia, Halima Begum, die heeft juridische stappen aangekondigd tegen de organisatie waar ze eerder voor werkte. Want volgens haar was er sprake van een cultuur waarin het moeilijk was om neutraal en onpartijdig te blijven in de benadering van de oorlog in Gaza.
Is daar een video, een interview over uitgekomen? Ze heeft daar een verklaring over gegeven. Wat was jouw eerste reactie toen je dat hoorde? Dat zo'n oud-directeur zich eigenlijk uitsprak tegen de organisatie waar zij weg is gegaan.
[00:09:08] Speaker B: Ja, ergens wel opluchting natuurlijk dat er gewoon weer een oud-medewerker van zo'n organisatie zich uitspreekt. Het is ook niet de eerste keer trouwens hoor, van Human Rights Watch en overigens ook van Artsen Zonder Grenzen zijn ook wel eerder hoge topfiguren, zal ik maar zeggen, geweest die gezegd hebben achteraf van joh, het deugt haar helemaal niet en Het is hartstikke anti-Israël allemaal.
En ja, hoe meer zich uitspreken, hoe beter zou ik zeggen. Want voor al deze media, die al deze organisaties zomaar citeren in allerlei berichten, zou het toch een soort wake-up-call moeten zijn. Dat diezelfde mensen vaak naar de hand zeggen van ja jongens, het klopt daar helemaal niet. Het is gewoon ontzettend anti-Israël.
[00:09:57] Speaker A: Ja, denk je dat het zinvol is? Want zij overweegt dus om juridische stappen te ondernemen tegen Oxfam, Groot-Brittannië. Denk je dat dat überhaupt zin heeft?
[00:10:07] Speaker B: Ik weet het niet. Weet je wat het is? Ik zag al bij de BBC een bericht erover en wordt het al helemaal geschilderd als een arbeidsconflict en dat deze Halima Begum, dat die medewerkers, dat die een soort schrikbewind gevoerd hebben ofzo. Je ziet de hele verdediging alweer vorm krijgen hoe het allemaal gevreemd gaat worden en dan is het maar net waar de media ook voor kiezen om in het nieuws te brengen en wat zo'n rechter waar die gaat voor gaat kiezen het zou heel mooi zijn als een rechter mee zou gaan met die klacht van haar ja omdat er natuurlijk ook ja er is heel veel bewijs voor en het is ook het is niet alleen maar dit is toevallig Oxfam Groot-Brittannië maar Oxfam Nederland is net zo erg Die Michiel Servaes die heeft bij Barlaat op een gegeven moment ook wel, dat is dat BNNVARA praatprogramma, heeft die ook wel gewoon falicante onwaarheden zitten verkondigen.
Het is gewoon, het is een en al anti-Israël propaganda.
[00:11:13] Speaker A: Je zegt er is er is bewijs voor, het is allemaal na te zoeken. Kun je daar een voorbeeld van geven?
[00:11:20] Speaker B: Bewijs voor die beschuldiging van die Halima Begum?
[00:11:25] Speaker A: Ja, bijvoorbeeld. Of bewijs van het feit dat een organisatie eigenlijk activistisch is in plaats van neutraal.
[00:11:33] Speaker B: Nou, op een gegeven moment had ik een keer een artikel geschreven, dat had ik genoemd. Linkse profeten creëren een feitenvrije consensus.
En toen had ik van al die organisaties, Amnesty International, Save the Children, Artsen zonder Grenzen, PAX, Svam Novib. Ik had al die sites opgezocht. Het was allemaal Gaza, Gaza, Gaza, Gaza, Gaza.
Het was allemaal R-woord genocide gepleegd.
En het is gewoon niet gegrond in de feiten en de aandacht voor Gaza is bizar groot.
Ik bedoel, deze organisaties zouden zich in feiten ook moeten bekommeren om Jemen en om Soudaan en om, nou ja, al die andere gebieden in de wereld waar veel meer ellende, in veel grotere aantallen en veel langere duur en veel grotere heftigheid is. Maar ze focussen helemaal op Gaza.
Je kunt het op hun eigen site gewoon checken.
[00:12:32] Speaker A: Ja, en dat is nog steeds zo, ondanks het staakt het vuren.
[00:12:36] Speaker B: Nou, ik heb voor deze uitzending niet gekeken, maar het is natuurlijk wel al twee jaar zo geweest. Dus misschien dat het nu de focus iets minder is, maar ik heb niet de indruk.
[00:12:47] Speaker A: Nee, we hebben nu een aantal organisaties besproken. Jij noemde ook net nog een andere organisatie zoals bijvoorbeeld Save the Children.
Waar we het nog niet over hebben gehad is Amnesty International. Dat is een organisatie die zich ook heel erg uitspreekt voor de Palestijnen en toch heel kritisch is tegenover Israël. Daar ook een hele poos geleden een rapport over naar buiten heeft gebracht waaruit zou blijken volgens hen dat Israël genocide pleegt.
nemen zij het ook heel erg op voor Francesca Albanese. Dat is de speciale VN-rapporteur voor de Palestijnse gebieden die de afgelopen tijd onder vuur lag. Kun je uitleggen wat er precies aan de hand is?
[00:13:30] Speaker B: Ja, Francesca Albanese is bij een forum te gast geweest van Al Jazeera.
En zij was daar één van de sprekers. Overigens twee andere sprekers waren een Hamas-leider.
Hoe heet die ook alweer?
Khaled Mashaal en de Iranse minister van Buitenlandse Zaken. Dat is dus datzelfde regime wat tienduizenden burgers heeft afgeslacht.
En dat zijn dus haar kameraden, zullen we maar zeggen. En zij heeft daar een toespraak gehouden, een videotoespraakje hoor.
En dat toespraakje, daarin had zij het op een gegeven moment, ze had het natuurlijk helemaal over Israël en de Palestijnen.
Even kijken, 1, 2, ik had dat eventjes gecheckt, 1, 2, 3, 4, 5, nou vijf keer al over genocide in een praatje van drie vier minuten en dan op een gegeven moment dan zegt ze en ik ga het nu letterlijk voorlezen en dan moet je even denken aan de antisemitische complottheorieën die altijd rondgaan over de joden die al de media en de banken en alles in handen hebben zij zei toen letterlijk zonder knip We who do not control large amounts of financial capitals, algorithms and weapons, we now see that we as humanity have a common enemy.
En dat in dat hele anti-Israël verhaal.
[00:14:56] Speaker A: En eventjes in het Nederlands samengevat, hoe zeg je dat?
[00:15:00] Speaker B: In het Nederlands zeg je dan wij die niet de controle hebben over financiële zeg maar de banken over algoritmes en over wapens.
Wij zien nu dat wij als mensheid een gemeenschappelijke vijand hebben.
Nou en iedereen begreep wie ze bedoelde, namelijk Israël, want daar had ze het de hele tijd al over.
En vanwege deze uitspraak zijn dus een hele Een heleboel mensen die hadden echt zoiets van nou is het klaar, nou gaat ze te ver. En dit is natuurlijk al uitspraaknummer zoveel, want Francesca Albenese heeft in de loop der jaren de meest vreselijke dingen over Israël gezegd. En ook echt antisemitische complottheorieën gepromoot.
En nu willen ze dus dat zij ontslagen wordt als speciale rapporteur voor de gebieden.
Maar Amnesty die neemt het dus helemaal op voor Albenese en die heeft zelfs een complete campagne gestart om die arme Albenese te verdedigen.
Die heet dan de Europese Staten moeten hun schandalige aanvallen op Francesca Albenese moeten ze intrekken.
En zij beweren dan ook dat er geknipt is in het filmpje en zo. En ja, en er zijn ook Nederlandse media. Ik zag dat NRC het al had overgenomen.
Ja, dan wordt er gedaan alsof zij het slachtoffer is van een hetze.
Terwijl de enige die hier een hetze voert is Albanezen. Ja, en iedereen die met haar meegaat. Maar het wordt zo omgedraaid.
En dat is eigenlijk elke keer weer in dit conflict. Dat wordt elke keer omgedraaid.
[00:16:58] Speaker A: Nog een ander voorbeeld.
Naast hem is dat afgelopen week kwam er een nieuwsbericht uit onderzoek van de hulporganisatie Pax dat er zou blijken dat Israel pesticiden op landbouwgrond in Libanon gooit. En ik meen ook op Syrië om een zogenaamde dode zone te creëren.
Dat is best een ernstige aanklacht, want dat mag niet zomaar op het land van iemand anders.
Hoe ga jij nou om met zo'n nieuwsbericht? Want kijk, misschien is het wel zo, maar misschien is het ook niet zo. Hoe kun je nou weten als kijker wat er nou klopt en wat er niet klopt?
[00:17:31] Speaker B: Nou eerlijk gezegd, ja, ik zag op dat nieuwsuur er al een heel item over had.
En wat ik meestal doe is ja, ik ga dan toch voor horen en wederhoren. Ik ga kijken wat de Israëlische media erover zeggen.
En dan denk je van ja, kijk, Je kunt kritiek hebben op het feit dat ze in dat grensgebied landbouwgif gebruiken om de vegetatie te bestrijden. Maar wat is dan precies bespoten? Dat is een smalle zone van enkele tientallen meters langs de grens. En waarom hebben ze dat gedaan? Om meer zicht te krijgen op de grens.
Omdat ze niet verrast willen worden doordat terroristen dit als dekking gebruiken.
En ja, dan kan je zeggen van dat moeten ze op een andere manier doen. Maar ja, hoe moeten ze het dan doen? Wat ze ook doen. Al zouden ze er bomen kappen. Dan wordt er gezegd van ja, foei foei, ze mogen niet zomaar bomen kappen. Dat is vernieling van de natuur. Je kunt altijd een stok vinden om de hond mee te slaan.
[00:18:34] Speaker A: Ja, nou goed, even samenvattend, want we hebben in deze uitzending nu een aantal organisaties besproken die op z'n minst een mening hebben over Israël die niet zo positief is.
Maar wat dan wel? Want we zeggen van nou die organisaties hebben een anti-Israel bias, een soort vooroordeel tegen Israël en dat wordt telkens bevestigd in allerlei nieuwsberichten en ook overgenomen door media. Maar je kan ze toch ook niet allemaal afschaffen dat er geen hulporganisaties zijn in Gaza. Dus wat dan wel volgens jou?
[00:19:07] Speaker B: Ja, ik denk er zou veel meer gezonde afstand moeten zijn tot deze hulporganisaties.
Want kijk, weet je wat de ellende is? Het is dus een groot netwerk die internationale organisaties, de VN is ontzettend anti-Israël al decennia omdat dat hele islamitische blok en het communistische blok al vanaf de jaren 50 hebben samengewerkt om altijd stemmeerderheden tegen Israël te hebben en alles wat uit die, uit de VN is voortgekomen, dus ook UNRWA en ook Al die dingen zoals het strafhof in Den Haag en al die zaken.
Dat is allemaal toch vaak doortrokken van deze anti-Israël houding.
En het versterkt elkaar. Je ziet ook heel vaak dat allerlei anti-Israël organisaties die bouwen op elkaars rapporten. Dus Amnesty heeft ooit een rapport uitgebracht. waarin ze verklaren dat Israël genocide pleegt. Ze hebben daarvoor de definitie aangepast. Ze hebben er bewijsmateriaal bij verzonnen. Ze hebben tegenbewijzen genegeerd. Maar dat rapport wordt dan weer gebruikt, want het is Amnesty, om nieuwe rapporten mee te versterken van kijk Amnesty zegt het ook en wij zeggen het ook. En echte wetenschappers die er tegenin gaan, die worden nergens gehoord. En dan verschijnt daar in onze media, en daar zei je al toen ook zo'n stuk, dat eigenlijk alle genocide wetenschappers het er wel over eens zijn dat Israël genocide pleegt. En op die manier krijg je in een compleet netwerk een soort kaartenhuis wat het allemaal op elkaar bouwt. En zelfs zie ik altijd de media, dat die toch een soort sleutelpositie hebben en dat als de media zich aan hun eigen journalistieke code zouden houden en werkelijk feiten zouden checken en werkelijk hoor en wederhoor zouden plegen, dan zou dit niet zo op kunnen bouwen.
Maar ja, in dit hele bouwwerk, je moet ergens beginnen met aan een kaart te trekken.
Ja, ik zou zeggen de mediakaart, want dat is de meest voor de hand liggende, vind ik. Want de VN verwachtte je niet. Daar hebben de dictaturen de meerderheid.
[00:21:15] Speaker A: Ja, nou het blijft een ingewikkeld onderwerp, maar je noemde net al de website NGO Monitor. Die is ook de moeite waard om maar eens op rond te neuzen en te kijken wat er allemaal gezegd en geschreven wordt over onder andere deze organisaties en nog veel meer. Maar Maaike van Charente, in ieder geval heel hartelijk dank voor je toelichting in onze uitzending.
