Episode Transcript
[00:00:07] Ik mag voortgaan met een tweede gedeelte, ook over de psalmen.
[00:00:13] Als u het eerste gedeelte niet hebt gehoord of gezien is dat op zich niet zo erg.
[00:00:19] Ik heb vooral betoogd, eerste, dat de psalmen op elkaar betrokken zijn, dat er een bepaalde volgorde in zit, dat ze ook in zekere zin geordend zijn, dus dat dat niet helemaal lukraak naast elkaar is. Ik heb als voorbeeld genoemd psalm 22 over de Godverlatenheid en psalm 23 over de grootst mogelijke denkbare nabijheid van God. En nou zijn er ook psalmen die opgebouwd zijn via letters.
[00:00:56] En de bekendste is natuurlijk psalm 119. Daar staat dat in de kantlijn ook heel nadrukkelijk steeds aangegeven. Zeker als u een statenvertaling of een herzienen statenvertaling bij de hand hebt. Dan heeft dus elke letter heeft acht regels, dat wil zeggen, dus dan begint dus de eerste regel met een A, de tweede ook, de derde ook, de vierde en zo tot en met de achtste en dan de regels negen tot en met zestien zijn weer met de letter B en zo dus het hele Hebreeuwse alfabet bijlangs en dat gaat dan in totaal om 22 x 8 en dat is dus 176 versen. Daarom is dat dus ook de langste psalm. De kortste psalm, en dat wist ik eigenlijk ook niet, dat is psalm 117, nou dat wist ik dan ongeveer wel, maar die werd in de wandelgangen door velen de zogenaamde hoipsalm genoemd. En dat vond ik zo grappig, want als je hem leest, looft de Heer alle heid en volken, prijs hem alle natieën, want zijn goede tierenheid is machtig over ons, de trouw van de Heren is voor eeuwig, halleluja.
[00:02:20] Ja, daar hoor ik geen hooi in.
[00:02:23] Maar wat was nou het geval? Dat in het boerenbedrijf, bijvoorbeeld in de maand juli, dan was het hooien een bezigheid die veel energie en tijd vergde. En wat ook met een zekere tijdsdruk gedaan moest worden, of onder tijdsdruk gedaan moest worden, omdat het hooi op tijd binnen moest worden gehaald. Maar omdat men toch bijbel wilde lezen en bijbelgetrouw wilde zijn, werd er dus dan toch een psalm gelezen en daarom maar de kortste. Nou, psalm 117, de Hooi-psalm.
[00:02:56] Psalm 119, dat is dus een letterpsalm zou je kunnen zeggen.
[00:03:02] En zo zijn er meer, bijvoorbeeld Psalm 25 is er één.
[00:03:09] En er zijn ook nog vele andere psalmen die dat allemaal met zich dragen. Bijvoorbeeld Psalm 34. Psalm 37, Psalm 111, Psalm 112 en tenslotte als laatste Psalm 145 en ook Psalm 9 en 10 samen vormt ook een letter psalm als het ware.
[00:03:37] En dus nogmaals in de statenvertaling vindt u dat aangegeven.
[00:03:42] In Psalm 119 is het bijzonder want daar wordt ook De schepping, of de tora eigenlijk bezongen met acht woorden, met acht woorden die dan steeds daarin voorkomen. Dus die dan bijvoorbeeld met wet en over woord en inzettingen, leringen en zo zijn er dan acht begrippen die daar doorheen gaan en doorheen geweven zijn. En ook de schepping, dat weet u, is geschapen in zes dagen. En dan de rustdag, de zevende.
[00:04:19] Maar ja, dan die zevende dag, daarvan lezen we niet.
[00:04:23] En het was avond geworden.
[00:04:28] De zoveelste dag, de zevende dag, die Sabbatdag is open.
[00:04:33] Dus wat is nou de dag na de zevende dag, na die Sabbat? Is dat de eerste dag van de week of is dat de achtste dag? De dag van Gods toekomst. Dat is de reden waarom Psalm 119 steeds acht regels per letter weergeeft. Want met letters kun je de woorden die je hoort, godswoorden die je hoort, toch opschrijven, onthouden, leren, lezen, zonder dat je bijvoorbeeld zoals Egyptische hieroglyven of Chinese karakters duizenden en duizenden woorden moet kennen om het te kunnen lezen. Hier zijn maar 22 letters, bij ons 26, maar in het Hebraeus 22 en dan vocalisatietekens voor de uitspraak.
[00:05:30] Omdat dat zo belangrijk is, dat alfabet, want daarmee kan je, om met Jacobus te spreken, God prijzen, maar ook je naasten vervloeken. Maar die is naar Gods beeld geschapen, dus dat is niet de bedoeling.
[00:05:46] Daar ligt dus de zege van dat gesproken woord. En daar ligt dus ook de zege van God die spreekt in zijn Torah.
[00:05:56] Dus de psalm bezingt als het ware dus die Torah en juist in psalm 119.
[00:06:06] Ik kan het u niet helemaal nalaten dat Heinrich Schütz, een van de voorgangers van Johann Sebastian Bach, die heeft op zijn oude dag, hij was toen al in de tachtig, heeft die motetten geschreven. Hij noemt dat schwanengesang, dat is een reeks. motetten en die gaan over psalm 119.
[00:06:33] En één daarvan, één van die versen heeft hij toen tijdens het maken van die motetten aangewezen als zijn lievelingstekst. Ik had het in de vorige aflevering ook over lievelingstexten die er in psalmen kunnen schuilen. En dat was dit woord uit psalm 119 vers 54. Uw verordeningen zijn mijn gezangen geweest op de plaats waar ik vreemdeling was. Dus het was voor hem als gezangen.
[00:07:06] Dus hij mocht dus als muzikus tot eer van God zingen.
[00:07:12] Nou, zo heb je dus letterpsalmen, maar je hebt ook zogenaamde menoraapsalmen, waar in de tekst een menorah, dus zo'n kandelaar, het symbool van Israël, in verborgen is. Bij de een is dat wat duidelijker dan bij de ander en in de Joodse traditie wordt dat wel degelijk ook onderkend. Een van de belangrijke monoraapsalmen is ook psalm 119, maar dat zou nu wat te ver voeren om dat u te laten horen of zien. En ik zal nu, hopelijk komt het technisch nu bij u in beeld, psalm 67. Ik zal hem nu lezen in het Nederlands en dan staat er dit.
[00:07:59] God zij ons genadig en zegene ons.
[00:08:03] Hij doe zijn aangezicht over ons lichten, Selah. Dan zal men op de aarde uw weg kennen.
[00:08:11] Onder alle heidenvolken uw heil. De volken zullen U, O God, loven. De volken zullen U loven, zij allen. De natieën zullen zich verblijden en juichen, omdat U de volken rechtvaardig zult oordelen. De natieën op de aarde zult leiden. Selah. De volken zullen u, o God, loven. De volken zullen u loven, zij allen. De aarde heeft haar opbrengst gegeven. God, onze God, zegent ons. God zegent ons en alle einden der aarde zullen hem vrezen.
[00:08:58] Deze psalm bestaat uit precies 47 woorden met nog twee keer het woord sela erbij en dat is dan dus 49 woorden.
[00:09:10] En juist die psalm wordt vanwege dat aantal Hebreeuwse woorden, dus 49 Hebreeuwse woorden, wordt elke avond gelezen vanaf Pasen, dus vanaf Pesach, het Jookse Paasfeest, tot aan Wekenfeest, Shavuot, bij ons Pinksteren, en dat is dus vijftig De vijftigste dag is Pinksteren.
[00:09:36] Pinksteren betekent vijftig, Pentecosten, in het Engels ook Pentecost. Dus die vijftigste dag en daartussen die 49 dagen en daar worden dus deze 49 woorden in Psalm 67 49 Hebreeuwse woorden, worden dus elke avond met elkaar gezegd. En daarom is dat dus ook wel belangrijk om dat goed te bedenken. Nou, in het midden vind je dat dat ook een belangrijke woord is, namelijk in het midden van deze psalm staat precies geschreven in het vijfde vers, omdat u de volken rechtvaardig zult oordelen.
[00:10:24] En dat is een hele mooie gedachte natuurlijk, dat je dus het Joodse volk niet alleen voor zichzelf bidt, maar juist ook voor de volkeren. En die psalmen leggen ook dikwijls de lofzang voor de volkeren ons aan het hart en in de mond. Dus de Heer God ontfermt zich als God, niet alleen de God van Israël, maar ook voor de volkeren en dat hij dus ook recht zal doen.
[00:10:55] wanneer we bijvoorbeeld lezen bij de profetie van Zacharia over hoe bij het loofhuttenfeest uiteindelijk zelfs juist ook voor Egypte, dat land wat gevangen en onderdrukt hield, waar ze een uitocht uit mochten hebben, dat dat land Egypte Zij die daarvan zullen geloven, in Zachariah lezen we de profetie dat die zullen uitgaan naar Jeruzalem om daar het loofhuttefeest te vieren. En alle volkeren die mogen uitgaan daar naartoe. En wanneer ze niet gaan, dan zal hen droogte treffen. Maar dat is meer een uitleg over Zachariah, dus dat laat ik nu verder even rusten.
[00:11:45] Dus hier staan dus ook weer die volkeren precies aan het hart geschreven en dat hij dus de volkeren zal oordelen met rechtvaardigheid.
[00:12:02] En daar zou je kunnen zeggen is die zeven Of eigenlijk twee keer drie armen zijn daar omheen gevouwen. Want de menorah is een zesarmige kandelaar met een aansteker, een zevende, in het midden. En daar zou nog veel meer over te zeggen zijn en deze psalm vraagt daar natuurlijk eigenlijk ook wel een beetje om. Maar dat zijn zoeken administratieve en ingewikkelde opzommingen dat ik dat nu maar even toch maar laat rusten.
[00:12:39] Nu, wanneer we teruggaan naar de psalmen als lofzang, dan ontdekken we ook dat sommige psalmen hebben een opschrift en andere weer niet.
[00:12:52] In de Engelse traditie laat men die opschriften in het geheel weg. Dus als u een psalm leest in Engeland, dan ziet u vaak de opschriften die er in het Nederlands wel vertaald bij staan, die ziet u dus in het Engels niet.
[00:13:08] de opschriften door de vertaling erbij gegeven. Zoals bijvoorbeeld bij Psalm 67, om daar bij te blijven, heeft de HSV geschreven, de volken zullen God loven. Dat zul je natuurlijk niet kunnen vinden in de hebreeuwse tekst. Dus dat zijn interpretaties van de vertalingen. Nou, die kunnen soms heel zinvol zijn, soms wat minder zinvol. Daar wou ik nu ook maar niet al te veel over spreken. Wat wel belangrijk is, is dat, zeg maar, die psalmen, die hebben dus een begin en een hart. En het hart van psalm 23, heb ik vorige keer al even genoemd, daar staat dus, want gij zijt bij mij. En zo kan een midden van een psalm heel belangrijk zijn, maar ook het begin kan heel belangrijk zijn. En er zijn maar twee psalmen die beginnen met het woord welgelukzalig. Er zijn er wel meer, maar dan staat er voor bijvoorbeeld van David of een psalm of zo.
[00:14:18] Dus er zijn maar twee die met welgelukzalig beginnen, met die gelukwens. En daarmee begon het hele psalmboek. Dus psalm 1 begint met die gelukwens. Nu, zo is niet alleen psalm 1 die zo begint, maar ook psalm 119 weer. U hoort wel dat dat toch een veel belangrijker psalm is dan wij heden ten dagen eigenlijk beseffen. In de Reformatie werd die ook dikwijls gesiteerd. Maar psalm 117 begint dus ook met welzalig zijn de oprechten van wandel.
[00:14:55] En in diezelfde psalm klinkt telkens het verlangen door, maak mij levend door uw wet en door uw woord.
[00:15:07] Dus dat zijn hele fundamentele begrippen. Dus wanneer ben je nou gelukkig?
[00:15:14] Dat is een heel ingewikkeld begrip natuurlijk. Wij zijn gelukszoekers en geluk hangt bij ons van meestal toevalligheden af.
[00:15:23] Maar geluk in de psalmen is eigenlijk, denk aan psalm 1 en aan psalm 119, wanneer je dus kennis hebt gekregen van dat levende woord.
[00:15:35] Dus als je daar zicht op hebt gekregen.
[00:15:40] Na die lofzang die de Heere Jezus zong met zijn discipelen, Psalm 118 als laatste, klinkt eigenlijk in zijn opgaan naar Jeruzalem, Psalm 119, die hij dus in zekere zin vervult, En dat opent de weg naar Jeruzalem. En in psalm 120 tot en met psalm 134 zijn dus dan die bekende opgangsliederen waar dus ook psalm 121 van een van mijn overgrootouders bij hoort als lievelingspsalm.
[00:16:21] Dus het is een biddende weg die je zo mag gaan.
[00:16:26] En je zou kunnen zeggen zo zijn er dus ook psalmen die op elkaar betrokken zijn. Ik neem u even mee naar de psalmen Ja, we beginnen dus met psalm 1 en 2 als twee zuilen, heb ik jullie voorgesteld. En dan zou je kunnen zeggen dat psalm 3 tot en met 7 is eigenlijk een soort biddende weg en een verlangend naar godsgerechtigheid. En dan psalm 11 tot en met 14 gaat dan over hoe de dwazen reageren daarop. En dan, opeens bij psalm 15, dan vinden we een woord over dat het als het ware een soort ingang is in de tempelliturgie. Dus dat je als het ware op mag gaan. Wie zal verblijven in uw tent? Ik heb het wel eens een keer, die psalm 115, vertaald voor mijzelf en daar een soort een gebed van gemaakt en dat zal ik u lezen.
[00:17:40] Dat is namelijk wanneer je dus die 100, pardon, wanneer je Psalm 15 leest als een gebed ook voor jezelf.
[00:17:50] Heren, wie zal verblijven in uw tent? Mag ik verblijven in uw tent?
[00:17:58] Mag ik wonen op uw heilige berg? Doe mij oprecht wandelen.
[00:18:03] En laat mij gerechtigheid oefenen. Geef dat ik met mijn hart de waarheid spreek.
[00:18:11] En dat ik met mijn tong niet laster.
[00:18:15] En dat ik mijn vrienden geen kwaad doe.
[00:18:17] En dat ik geen spaat op de lippen neem voor de mensen om me heen.
[00:18:22] En dat in mijn ogen Degene die u haat, dat ik die niet hoog acht. Maar dat wie u vrezen, wie ontzag hebben voor u, dat ik die mag eren.
[00:18:35] En wanneer ik iets gezegd heb, beloofd heb, ook al is dat tot mijn schade, laat me dat dan niet veranderen.
[00:18:42] in mijn eigen belang en laat mij niet zo omgaan met mijn geld dat ik wil woekeren van de kosten van een ander of dat ik geschenken aanneem om koopbaar ben ten nadelen van een onschuldige.
[00:18:57] Doe mij zo deze dingen doen opdat ik niet zal wankelen voor eeuwig. Dus zo werd psalm 15 als het ware dus een liturgie om in te gaan en dan Psalm 16 dat is dan een troostlied waarin ook heel duidelijk iets van een beleidenis doorklinkt namelijk de meetsnoeren zijn voor mij in lieflijke plaatsen gevallen ja een prachtig erfelijk bezit heb ik gekregen dat klinkt als je niet goed oplet klinkt dat van oh wat heb ik het toch fijn en wat heb ik het toch goed gedaan Maar dat is het niet.
[00:19:37] Het is net als in predicate, waarin staat te lezen dat je met vreugde mag leven met de vrouw die u liefhebt. Dat is dus niet wijntje en treintje en leven het geluk, maar het is dat wat je toebedeeld is.
[00:19:59] Dus waarom mag je dankbaar zijn voor jouw leven? Niet dat er iets op aan te merken is. Jazeker, er is heel veel op aan te merken. Misschien wel tot op het bod is daar iets op aan te merken. Maar het is wel door God aan u, aan mij, Toevertrouwde leven.
[00:20:20] En omdat God het heeft gegeven, daarom is het een prachtig erfelijk bezit. Denk ook even aan Naboth.
[00:20:29] Er komt daar die koning, ik ga geen namen noemen hoor, als een soort wereldhilser, aangrap en die zegt van, ja ja, die wijngaard van jou, die heb ik nodig, als een moestuin. Nou, wie de Bijbel kent, die spitst meteen zijn oren. Die denkt, oh, een wijngaard die veranderen moet in een moestuin. Moestuin hadden we in Egypte, dus dat is niet goed. In zekere zin brengt die het weer terug naar Egypte. En dan zegt Nabal dus ook van, ja, maar ik kan toch het erfelijk deel van mijn voorouders niet aan u verkopen. Ook niet voor een wijngaard die beter is, minder stenen of betere lichten op de zon enzovoort.
[00:21:08] is onmogelijk, het is door God gegeven.
[00:21:12] En dat is ook iets wat denk ik de wereld maar zo moeizaam beseft, dat Israël niet zomaar even een plekje is, maar dat dat natuurlijk toch het door God bestemde gebied is, voor zijn volk bestemde gebied is.
[00:21:28] En nogmaals, er zou heel veel op aan te merken zijn op dat gebied. Je kunt vast wel een mooiere en prettigere omgeving dan Israël bedenken. U misschien niet, maar ik denk ik wel.
[00:21:42] Maar geografisch gewoon puur gekeken.
[00:21:48] Maar het is het lieflijke gebied, het is een prachtig erfelijk bezit, dat wordt steeds weer benadrukt. Nou dan, na psalm 16 volgt psalm 17, uiteraard, en dat is dan een gebed, een gebed om hulp. En dan psalm 18, waar Bach een cellosuite mee begint, de tweede cellosuite voor de fijnproever onder u, in D klein. En dan gaat het eigenlijk om een koningspsalm, over David.
[00:22:19] En daarna wordt dan psalm 19 gezongen en die stelt, net als psalm 1 en net als psalmen 119, de Dora centraal. En dat gaat dus in prachtige omschrijvingen, namelijk de hemel vertelt Gods eer, het gewelf, twee, verkondigt het werk van zijn handen, de dag, drie, spreekt overvloedig tot de dag, de nacht, vier, spreekt en geeft kennis door, maar het is geen spreken. Er zijn geen woorden, hun stem wordt niet gehoord. Hun richtlijn gaat uit over vijf de hele aarde. Hun boodschap wordt gehoord tot het einde van de aarde. Zes, daar heeft hij zijn tent opgezet voor de zon. Zeven, dus daar En die zon is dan een licht als een bruidegom. Denk aan die bruiloft die er uiteindelijk ook in het boek openbaring wordt beschreven. Wanneer christenen begraven werden en worden, op sommige plaatsen nog steeds zo, bijvoorbeeld langs de Lek, heel veel dorpjes, kunt u dat zien. Maar ook in oude middeleeuwse kerken. in Chartres bijvoorbeeld, maar ook vele, vele anderen, zijn vele christenen vaak met hun voeten naar de richting van het oost te begraven. Omdat Christus is als het licht ter wereld, als de zon die opkomt, en dat jij in de opstanding hem tegemoet mag zien, en dat je hem mag zien van aangezicht tot aangezicht. Dat jij als bruid, of deeluitmakend van die bruid, die de kerk met een hoofdletter hopelijk zal zijn, de bruidegom, het lamgods in de ogen mag zien. Nou zo eindigt dan dat eerste gedeelte en dan gaat het over de wet die volmaakt is.
[00:24:12] Denk even, als u echt goed protestants bent, kent u dat, het Nederlandse geloofsbeleid is het tweede artikel.
[00:24:18] Dan ken je het uit, je kan God leren kennen uit de schepping en dan zijn alle schepsels als letters, als het ware. Heb je die letters? Die zal men 119 ook hoorden.
[00:24:30] Dan ook hoe de Heere dus in zijn wet, in zijn woord het volmaakt geeft. En dat wordt dan als volgt omschreven. De wet van de Heere is volmaakt.
[00:24:41] Zij bekeert de ziel, dat is één. Getuigenis van de Heere is betrouwbaar. Ze geeft de eenvoudige wijsheid, dat is twee. De bevelen van de Heere zijn recht. Ze verblijden het hart, dat is drie. Het gebod van de heren is zuiver. Ze verlichten ogen, dat is vijf. De vreze des heren is rein.
[00:25:01] Zij houdt voor eeuwig stand, dus dat is dan zes. Of nee, sorry, dat is vijf. En dan de bepalingen van de heren zijn waarachtig. Met elkaar zijn ze rechtvaardig, dat is zes. En dan ze zijn begerenswaardiger dan goud. Ja, dan veel zuiver goud. Dat is Dus die wet wordt omschreven met die zeven begrippen. En dan krijg je een brug, namelijk naar de dienaar die zich daardoor laat waarschuwen. Dat is één, in het houden ervan ligt loon. Wie zal mijn afdwalingen opmerken? Reinig mij van die verborgen zonden. Das twee, weerhoudt uw dienaar van hoogmoed, laat die niet over mij heersen, dan zal ik oprecht zijn. Das drie, daar ligt zijn belofte op, en laat de woorden van mijn mond en de overdenking van mijn hart wel gevallig zijn voor uw aangezicht, heren, mijn rots en mijn verlosser. En dan krijg je in psalm 20 en 21 weer koningspsalmen, dan krijg je in psalm 22 over die verlatenheid het gebed om hulp, in psalm 23 weer de troost en in psalm 24 weer de ingang van de liturgie. Dus dan heb je 15 en 24, 16 en 23 als troostliederen, 17 en 22 als gebed om hulp, 18 en 20 en 21 als koningspsalmen en psalm 19 in die groep als in het midden ingedeeld. Nou zo zijn er vele vele indelingen te maken en zoals ik al zei het boek eindigt uiteindelijk dus met die enorme lofzang op God die dus begint in psalm 145, die veelal deel uitmaakt van het dagelijks joods margengebed, maar die dan helemaal uitmond in die in die psalmen 146 tot en met 150.
[00:27:07] Dus Zo zijn er natuurlijk allerlei manieren waarop je de Bijbel zou kunnen bekijken en juist ook het psalmboek zou kunnen bestuderen. Je kunt dus zeg maar ook je aandacht vestigen op bijvoorbeeld Jeruzalem, psalm 125.
[00:27:24] Maar je kan ook denken over ja nee ik wil me toch meer verdiepen in het koningschap van de heren. Nou dan kun je lezen psalm 93 tot en met 100 en Psalm 103 tot en met 106 gaan over de schepping en over de verzoening en zo zou je dus van allerlei manieren kunnen ontdekken waarop die psalmen allerlei lijnen weergeven die uiteindelijk dus uitmanden welzaligheid die dat woord overpijnst bij dag en bij nacht Die is als geplant aan waterbeken. En waterbeken, daar stelde ik me vroeger altijd een wilde woeste beek bij voor. Waar dan de Heere Godje geplant heeft door zijn liefde. Maar waterbeken, dat is een ouderwets Nederlands woord, dat is een gegraven beek. Beken, dat is een soort kanaaltje als het ware. Daar ben je geplant. Maar je bent dus daar geplant waar ook nog naartoe gegraven wordt. Nou, als je het christelijk wil duiden zou je kunnen zeggen, heeft de Heer Jezus door zijn offergang, door het opnemen van onze zonde en onze schuld, als lam gods dat beken niet gegraven zodat wij ons kunnen laven aan zijn levend woord en zo ook zelf door hem, hij noemt dat bij het Loofhuttefeest, wanneer dat eindigt met het gebed om water, dat hij zelf die fontein van water is waaruit waterstromen voortkomen.
[00:29:04] Nou zo eindigen de psalmen dus ook met die enorme lofzegging en daarmee zal ik eigenlijk nu ook met u afsluiten. Namelijk we zijn begonnen deze bijeenkomst met psalm 67 en we eindigen met die enorme lofsegging met alleen maar halleluja. En eigenlijk staat er, wanneer er loof staat, staat er eigenlijk altijd haleluja of haleel. En dat eindigt dan met deze woorden. Haleluja.
[00:29:37] Loof God in zijn heiligtom. Loof hem in zijn machtig hemelgewelf. Loof hem om zijn machtige daden. Loof hem om zijn geweldige grootheid. Loof hem met geschal van de bazuin. Loof hem met luid en harp. loof hem met tambourijn en rijdans, loof hem met snarenspel en fluit, loof hem met helder klinkende symbolen, loof hem met luid klinkende symbole. Laat alles wat adem heeft de Heren loven. Halleluja!
[00:30:08] Zullen we met een gebed eindigen.
[00:30:12] Heer, we willen u danken voor uw grote wonderen, maar we danken u vooral alle dingen voor uw woord dat u gegeven hebt.
[00:30:21] En wanneer u het ons schenkt om dat in geloof te ontvangen en dat we door uw woord ook zicht mogen krijgen op Jezus Christus, dat we zicht mogen krijgen op de Messias van Israël. En we danken u daarom dat we ons mogen laten vermanen, terecht mogen laten wijzen, maar ook thuis laten komen. En dat we niet langer dwaas zijn in ons hart, maar dat we worden ingenomen door de lofzang die ons meeneemt en ons doet instemmen. Heren, we danken u voor uw kerk. En ach heren, we beleiden u dat zij in zovele opzichten dwalend is en geschonden. Zeker. En dat gaat ook niet aan ons voorbij. Maar we willen u prijzen en danken. En we danken u dat we heel intiem met die lofzang van Israël, met al die 150 psalmen, waarin zoveel emoties ook, gevoelens en harten, geopend worden en geraakt worden. Soms uit diepe nood en diepe ellende. En Heer, U kent ons leven, U kent ons beter dan dat wij onszelf kennen, zoals we dat mogen zingen in Psalm 139. Het is alles uw woord, het is alles genade gaven van U. En daarvoor willen we U dankzeggen, nu en elke dag opnieuw. We bidden U dat alles in de naam van Jezus, onze Heer. Amen.
[00:31:46] Ik dank U hartelijk voor uw aandacht.
