Episode Transcript
[00:00:04] Speaker A: Vanavond herdenken we Kristallnacht. 88 jaar geleden in de nacht van 9 op 10 november 1938 ontketende de nazi's een georganiseerde poging tegen de joodse bevolking.
Minstens 91 joden werden vermoord, meer dan 1400 synagogen werden in brand gestoken, ongeveer 7.500 joodse winkels en bedrijven werden vernield en circa 30.000 joodse mannen werden gearresteerd en naar de concentratiekampen gedeporteerd. Waarom blijven we deze poging herdenken en wat is de betekenis voor vandaag? Dat bespreken we straks met Dave Heilbron van het Centraal Joodsoverleg.
En veel gehoorde kritiek is dat je Bijbelse provincieën niet kunt toepassen op de terugkeer van de Joden naar de huidige staat Israël.
Waarom klopt die stelling niet? Met dominee Kees Kampen spreken we zeven voorbeelden uit de Bijbel, waaruit blijkt dat oude provincieën nog steeds heel relevant zijn. Kees, van harte welkom. Begin november zei de bekende theoloog Tom Wright dat het huidige Israël niks te maken heeft met Bijbelse provincieën. Hij noemde het zelfs een volledig on-Bijbels idee en ook gevaarlijk in de huidige tijd dat je dat als christen zou denken.
En die uitspraak was jou opgevallen. Kun je uitleggen wat hij zei?
[00:01:22] Speaker B: Ja, er was vorige week in Dallas, Amerika een grote conferentie over Paulus.
Tom Wright heeft daar verschillende boeken over geschreven over Paulus.
En hij is natuurlijk een heel groot theoloog, internationaal zeer bekend en ook gewaardeerd.
En wat hij daar zei is dat je, en dat triggerde mij toen ik dat las, dat je oude profetieën in het oude testament moeten laten staan in hun historische context en je ze er niet uit mag halen. Toen dacht ik, nou je mag over Israël verschillend denken, maar toen dacht ik, Jezus, de Engel Gabriel, de bijbelschrijvers doen allemaal oude profetien actualiseren in hun tijd en naar de toekomst.
[00:02:02] Speaker A: Want hij noemde het een volledig onbijbels idee, maar hij ging nog een stapje verder zelfs. Hij zei van het is zelfs gevaarlijk, want bijbelse overtuigingen kunnen bijdragen aan steun aan Israël. Zeg maar de toepassing voor het hier en nu, heb ik het dan over.
[00:02:15] Speaker B: Ja, hij noemde dat dan politiek. Dan zegt hij, als je Israël ziet als een beginnende vervulling van oude profetieën, dan denk je, waarom dat gevaarlijk is? Ik vermoed dat hij dan zal zeggen, ja, dat betekent dat steun voor de regering van Israël, steun voor het leger van Israël of Nou ja, en dat wil hij dus voorkomen dat een tekst politiek wordt uitgelegd.
[00:02:37] Speaker A: Ja, wat zegt hij daar eigenlijk mee?
[00:02:40] Speaker B: Daar zegt hij eigenlijk mee dat je dus de profetieën in de tijd van toen moet laten en Dat je ze dus niet meer kan toepassen op de tijd van Jezus of de tijd van de apostelen, of op de tijd van nu of naar de toekomst.
[00:02:55] Speaker A: En dat klopt dus niet.
[00:02:56] Speaker B: Nou ja, kijk, dan zijn er heel veel bijbelteksten waar je weinig meer mee kan.
En waar je weinig meer mee kan, een voorbeeld, mag ik een voorbeeld noemen?
[00:03:06] Speaker A: Een kort voorbeeldje dan.
[00:03:07] Speaker B: Een kort voorbeeld.
Matthäus schrijft in hoogstuk 1 dat, zegt hij dus, Jozef, die wilde dus Maria verlaten. Hij wilde haar niet in het openbaar te schande maken.
En dan komt er een engel naar hem die zegt, Jozef wees niet bevreesd Maria te nemen, want wat in haar ontvangen is, is uit de heilige geest.
En dan zegt Matthäus, dit alles is geschiet, opdat vervuld werd wat door de Heer gesproken is door de profeet toen hij zei, zie de maagd zal zwanger worden en een zoon baren en u zult hem de naam Immanuel geven.
Dat betekent God met ons. Nou, die tekst, de maagd zal zwanger worden, dat haalt Matthäus uit Hosea.
Nee, dat haalt hij niet uit Hosea, dat zei ik fout. Dat haalt hij uit het oude testament, namelijk, daar staat in de profeten dat de maag zal zwanger worden en uitleggers hebben dat toegepast op de vrouw van koning Agas. Er zijn verschillende uitleggingen.
[00:04:11] Speaker A: Maar hier wordt het toegepast op de hele Jezus natuurlijk, op Jezus moeder.
[00:04:15] Speaker B: Precies, even later wordt het ineens toegepast op Jezus, terwijl die tekst toen hoogst waarschijnlijk op de vrouw van Agas gericht was.
Die haalt een tekst eruit en Matthäus zegt dat dit te maken heeft met Jezus.
[00:04:34] Speaker A: Ja, dit is één voorbeeld.
Je hebt er nog veel meer, daar gaan we het zo meteen over hebben, want in deze uitzending bespreken we zeven voorbeelden waarin bijbelse personen oude bijbelteksten in een nieuwe context plaatsen. Maar eerst dit, 88 jaar geleden in de nacht van 9 op 10 november 1938.
vond in Duitsland de Kristallnacht plaats. Met Dave Helbron, penningmeester van het Centraal Joodsoverleg, bespreek ik wat er die nacht gebeurde en waarom dat juist nu belangrijk is om dat te herdenken.
Dave Helbron van harte welkom in de uitzending. Jij leidt al jarenlang de Kristallnachtsherdenking in de Portugese Synagoge in Amsterdam.
Kun jij kort schetsen, wat is er die nacht gebeurd in 1938?
[00:05:22] Speaker C: Ja, 88 jaar geleden was er een enorme pogrom, eigenlijk ook de start van de Shoah, dus de vervolging van de joden in Duitsland, waarbij er vele Joodse winkels, synagogen, huizen zijn vernieuwd door de nazi's en daarmee was ook het startpunt van de enorme vlucht van Duitse joden vooral naar Nederland.
en daarmee ook de eerste zet tot vervolging van alle joden in Duitsland.
Dus dat is wat er 88 jaar geleden is geboren.
[00:06:01] Speaker A: Ja, want je zou kunnen denken van dat is met name een Duits iets. Wat is de reden dat het in Nederland nog steeds jaarlijks wordt herdacht?
[00:06:09] Speaker C: Ja, omdat er, wat ik al zei, ik weet niet hoeveel er, maar ongelooflijk veel Duitse joden zijn naar Nederland gevlucht.
onder andere zij is vrij bekend Judith Silversmith ze heeft net ook een podcast gemaakt over haar vader die ook is gevlucht met zijn gezin.
Keren Heersch haar oma ook een bekende Joodse vrouw. Dus er zijn tientallen Duitse nazaten zeg maar die nu in Nederland wonen waarvan binnen naar Nederland zijn gevlucht.
Nederland had al een binding met Duitsland.
Mijn achternaam is ook Helbron.
Dus mijn familie komt ook oorspronkelijk uit Duitsland. Dus er was al een enorme relatie met Duitsland. Dus daarom was Nederland een toevluchtsoord voor grotendeels van de Duitse joden naar Nederland.
[00:06:58] Speaker A: Breng me gelijk bij mijn volgende vraag. Heb jij daar ook persoonlijk, zeg maar, heeft de Kristallnachtherdenking ook voor jou persoonlijk een belangrijke betekenis?
[00:07:07] Speaker C: Nee, voor mij persoonlijk wel, omdat het, wat ik al zei, de startzijn is van de Shoah, dus de Jodenvermoging.
Voor mij persoonlijk niet, want mijn familie woont al in Nederland meer dan 300 jaar zo'n beetje.
Zowel van mijn moeders kant als van mijn vaders kant. Dus ik heb niet zo'n directe band met wat zich die avond heeft plaatsgevonden.
Wat ik wel weet is dat mijn opa en oma die in de Achterhoek wonen hebben een aantal Duitse Joodse vluchtelingen opgevangen in die eerste stroom van Joden die naar Nederland zijn gevlucht.
[00:07:40] Speaker A: Je zegt van Kristallnacht was in de tijd eigenlijk een soort van het start zijn van de shoah, van de holocaust.
Nu zijn er ook vaker mensen in deze tijd anno 2026, 25 en nou ja deze jaren die zeggen van nou deze tijd doet mij soms een beetje denken aan de jaren dertig als we kijken naar joodse evenementen die moeite hebben om een locatie te vinden als we kijken naar Nou ja, goed dat ook Joden beveiligd moeten worden, synagogus en allerlei evenementen dat vanwege de spanningen in het Midden-Oosten eigenlijk de Joden daarvan de dupe zijn.
Is dat ook wat jij herkent anno 2026?
[00:08:20] Speaker C: Ja, het is niet alleen kijkend naar de kristallen, want ik denk dat als je 2000 jaar terugkijkt dat de geschiedenis constant zich herhaalt.
Even mijn eigen voorbeeld. Ik weet dat mijn familie die in de buurt van Frankfurt woonde in eind 19e eeuw, dus 1805, toen had Napoleon zijn slag verloren.
Ja, toen kregen de Joden de schuld in Duitsland. Je zag de Zwarte Pest.
De Joden kregen de schuld, dus werden ook verbanderden en verketterd.
En nu zie je dat ook weer. Dus de Joden krijgen de schuld van wat zich afspeelt in Israël.
De allerlei culturele evenementen die worden afgelast of worden geboycott of studenten worden gewijkerd op universiteiten. Dat gebeurt nu weer aan de loop van de band en dat is eigenlijk een schok, maar ook niet verrassend als je kijkt naar de geschiedenis van 2000 jaar.
[00:09:11] Speaker A: Ja, maar tegelijk ook heel triest, want elk jaar zitten jullie in de Portugese synagoge bij elkaar rond Kristallnacht herdenking.
Daarbij zeggen jullie nooit meer.
Hoe geef je dan dit sentiment, wat ook breed leeft onder de Joodse gemeenschap, hoe geef je dat een plek tijdens zo'n herdenking?
[00:09:28] Speaker C: Ja, dat wordt steeds lastiger in alle eerlijkheid. Ik merk dat ook, ik ga naar het synagoge op zaterdag.
Een aantal mensen met wie ik naar de synagoge ga, die hebben ook langzamerhand twijfels en die gaan vanavond ook niet, omdat ze er gewoon genoeg van hebben van de uitspraken van de politiek.
Veel zeggen, maar niets doen.
En dat maakt het steeds ingewikkelder. Dus vanavond zal Geland Hertzberger ook, hij is voorzitter van het Centraal Joods, hij zal ook weer een toespraak houden waar u tegen u zegt, ik heb die toespraak wel mogen inzien.
Ja, we proberen elke keer weer dat signaal af te geven, maar dat is lastig.
We waren afgelopen woensdag ook bij het kabinet. Ik was er zelf ook bij om onze zorg uit te dragen wat zich afspeelt in de Nederlandse samenleving.
De politiek doet veel, maar niet genoeg. En dat signaal is, ja, we zitten daar bovenop. We doen ons best, maar het is eigenlijk de weilen met de kranen open.
[00:10:29] Speaker A: Nu vanavond is dus de herdenking in de Portugese synagoge in Amsterdam. Wat voor gevoel heb je Ron om deze herdenking?
[00:10:37] Speaker C: Nou, het gevoel wel is dat ik organiseer dit nu voor de vierde keer.
Het eerste jaar was nog voor 7 oktober.
Toen hadden wij 500 bezoekers zo'n beetje. Nu moet ik gewoon voor het tweede, derde jaar achter elkaar.
is het uitverkocht, dus het betekent dat de synagog alweer enorm vol zit.
[00:10:58] Speaker A: Dus er is veel belangstelling.
[00:10:59] Speaker C: Er is enorm veel belangstelling en ik vind het eigenlijk bijzonder, want we hebben ongelooflijk veel herdenkingen in dit land.
De Holocaust herdenking in januari, we hebben de Shoah herdenking in, ik geloof ik, april, mei. Dan hebben we de 4 mei herdenking en dan hebben we nog de Kristallnacht herdenking.
En dan hebben we nog alle andere herdenkingen die lokaal zijn.
Ja, ik dacht, we hebben overkeerde herdenkingen, maar dit bewijst dat er onvoldoende, sorry, dat er voldoende bewustwording is dat dit noodzakelijk zou moeten zijn. Dat is waarom het toch belangrijk is om zo'n herdenking te houden.
[00:11:35] Speaker A: Ja, we wensen jullie een mooie en waardige herdenking vanavond toe. Dave Helbron, dank voor je toelichting.
Kees, we gaan in deze uitzending zeven voorbeelden bespreken waarin Bijbelse profetieën in een nieuwe context worden geplaatst.
Kun je uitleggen waarom dat zo relevant is, ook met bijvoorbeeld de terugkeer van de Joden naar Israël hedente dagen in onze achterhoofd?
[00:12:03] Speaker B: Ja, het gaat om het principe dat je dus, dat oud-testamentische profetieën, er zijn er honderden, die gesproken zijn in een tijd, vooral de terugkeer uit de Babylonische bouwingschap gaan veel profetieëen over, onder andere, maar er zit een lading in, een laag onder, die duidelijk naar de toekomst spreekt.
[00:12:22] Speaker A: En dat is ook een beetje eigen aan profetie, dat het meerdere lagen heeft.
[00:12:25] Speaker B: Ja, veel profetie hebben meerdere lagen.
Een heel mooi voorbeeld.
Dan staat er, dan moeten Jozef en Maria moeten vluchten met het kindje Jezus. Dan komt die kindermoord in Bethlehem. Dan moeten ze vluchten naar Egypte. En dan staat er in Matthäus 2.
Hij bleef daar tot de dood van Herodes, opdat vervuld werd wat door de heren gesproken is door de profeet. Uit Egypte heb ik mijn zoon geroepen.
Nou, dat betekent dat Matthäus, dat zoontje van Jozef en Maria, verklaart als de Messias, de zoon met een hoofdletter.
Nou, dat is politiek heel gevaarlijk in een tijd waar Herodes heerst, die dus absoluut geen koning naast hem duldt, is politiek heel gevaarlijk.
En dan die eerste tek, kijk daar in Hosea, daar lezen we dus toen Israël een kind was had ik hem lief en uit Egypte heb ik mijn zoon geroepen. Die tekst gaat erover, God heeft door een wonder het Joodse volk geroepen uit Egypte uit de slavernij en in het beloofde land gebracht en dan verwijt de Heere God in Hosea dat ze toch weer de afgoden halopen. Dus die tekst uit Egypte heb ik mijn zoon geroepen, die tekst hoort dus bij Israël En je kunt dus niet
[00:13:40] Speaker A: zeggen dat Matthäus een fout maakt door die toe te passen op de Heere Jezus in plaats van in zijn oorspronkelijke context.
[00:13:45] Speaker B: Precies, precies. Hij haalt hem uit zijn historische context. Dat noemen ze daar ook wel met een ingewikkeld woord typologie. Dan zegt men, die tekst van toen wordt ook in een andere tijd neergelegd. Nou, dat is prima. Maar Matthäus haalt hem wel uit zijn oude context en past hem toe op Jezus die met Jozef en Maria uit Egypte terugkomt.
[00:14:06] Speaker A: Zullen we naar het tweede voorbeeld gaan? Die gaat over de engel Gabriel, die natuurlijk ook aankwondigde dat de Heer Jezus zou geboren worden.
[00:14:17] Speaker B: De engel Gabriel spreekt tegen Maria, het beroemde tekst over de aankondiging, wordt straks met Advent weer volop gelezen in de kerk.
En dan zegt de engel Gabriel, trouwens dus Haakjes, dat is nog niet de minste. Een engel is toch nog op een hoger plan dan een mens, een bijbelschrijver. Dan zegt de Engelsie, je zal zwanger worden, een zoonbaar, je zult de naam Jezus geven, hij zal groot zijn, zoon van de Allerhoogste genoemd worden en God de Heer zal hem de troon van zijn vader David geven en er zal over het huis van Jacob koning zijn tot in eeuwigheid.
Dat is nogal een tekst en waar haalt die tekst, waar haalt Gabriel die vandaan? In Jesaja 9, daar staat het volk dat in duisternis wandelt zal een groot licht zien enzovoort enzovoort. Want het juk van uw last, de stok op hun schouders, de knuppel van hun slaventrijver hebt u verbroken. Want een kind is ons geboren, een zoon is ons gegeven, de heerschappij rust op zijn schouder en aan zijn heerschappij en vrede zal geen einde komen op de troon van David en over zijn koninkrijk. Wat doet de engel?
Hij past die profetie van Jezaja, zes, zevenhonderd jaar ervoor.
past hij toe op Jezus.
Hij haalt hem dus uit een context van toen, past hem toe op Jezus, daarom geloven wij dat Jezus de Messias is.
[00:15:45] Speaker A: Ja, omdat het eigenlijk bevestigt wat in het Oude Testament al geprofiteerd werd.
[00:15:50] Speaker B: Precies.
En omdat de engel Gabriel dat doet, heeft die tekst voor ons gezag en geloven wij dat Jezus de Messias is. Als de engel Gabriel dat niet had gedaan, En die had geluisterd naar wat veel theologen zeggen vandaag. Je moet die oude profetie in een context van toen laten.
Hadden wij dan nog wel in Jezus kunnen geloven?
Waar halen wij het vandaan dat Jezus de Messias is? Dat halen wij vandaan omdat de engel en Jezus zelf en de evangelisch schrijvers die oude testamentische teksten op hem toepassen.
[00:16:23] Speaker A: En er zijn nog veel meer voorbeelden, laten we snel vooruit gaan. Ook de lofzang van Maria. Als reactie dus op de aankondiging dat zij zwanger zal worden van de koning van Israël, van Mere Jezus.
Kun je dat uitleggen wat daar staat?
[00:16:38] Speaker B: Ja, dan gaat Maria een lofzang zingen, uitspreken door de Heilige Geest en dan zegt ze daarin Hij heeft een krachtig werk gedaan door zijn arm. Hij heeft hen die hoogmoedig zijn in de gedachten van hun hart uiteen gedreven. Hij heeft machtige van de troon gestoten en hij heeft het opgenomen voor Israël, zijn knecht. Zoals hij gesproken heeft tot onze vaderen.
[00:17:05] Speaker A: Dus dat verwijst ook weer naar een profetie van een ouders mens. Ja, het verwijst naar profetie.
[00:17:08] Speaker B: Psalm 33. Die tekst uit de psalmen past Maria toe op het feit dat zij als maagd, zonder tussenkomst van een man, zwanger mag worden van de kracht van de Allerhoogste. En zij de Messias mag voortbrengen, gaat zij die teksten toepassen en ook dat hij het heeft opgenomen voor Israël zijn Knecht. Die Knecht, dat is echt een volk, want dat is de stad Enkelvoud.
Tom Wright en ook andere theologen zeggen vaak van als het gaat om verbond en om uitverkoren volk en om land, dan gaat het niet om een etnisch Joods volkje of om een landje in het Midden-Oosten. Nee, dat moet je zien als alle mensen die in Jezus geloven. Het verbond gaat over alle mensen die in Jezus geloven. Dan wordt alles op één hoop gezet.
En Maria zegt dan, heel specifiek, hij heeft het opgenomen voor Israël, zijn knecht.
[00:18:09] Speaker A: Ja, dat is wel heel specifiek. Met de naam Israël erbij.
[00:18:12] Speaker B: Ja, precies. Dus wat met haar gebeurt, past er toe op Israël. En haalt dan een aantal teksten van honderden jaren oud. Past er toe op haarzelf en haar zoon.
[00:18:21] Speaker A: Het volgende voorbeeld sluit daar heel goed op aan. Over ook weer een lofzang. En dit keer van Zacharias.
[00:18:28] Speaker B: Nou, die moest ik ook eigenlijk bij de voorbereiding ook een beetje omlachen.
Want, Tom Wright en anderen zeggen als je oud-testamentische profetieën gaat toepassen op een andere tijd, dat is politiek heel gevaarlijk. Nou, wat Zacharias doet in de tijd van de Romeinse overheersing onder leiding van Herodes, wat Zacharias doet is natuurlijk levensgevaarlijk en ontzettend politiek.
want dan is zijn zoontje Johannes de Doper geboren en op de achtste dag wordt zijn zoontje besneden en bij die besnijdenis kan hij weer spreken, wordt hij vervuld met de geest en dan zegt hij, Zacharias zijn vader werd vervuld met de heilige geest en profiteerde.
Geprezen zei de Heer de God van Israël, want hij heeft na zijn volk omgezien en een verlossing voor tot stand gebracht, En hij heeft een hoorn van zaligheid voor ons opgericht in het huis van David, zijn knecht, zoals hij gesproken had, bij monden van zijn heilige profeten, die er door de eeuwen heen zijn geweest. Namelijk, en daar komt-ie, verlossing van onze vijanden, bevrijding uit de hand van allen die ons haten, om barmhartigheid te bewijzen en te denken aan zijn heilig verbond, de eed die hij aan Abraham gezworen heeft.
Wat zegt Zacharias vanwege de komst van de Messias en vanwege de voorboden van de Messias, zijn zoon Johannes? Dan zegt hij, hij gaat ons bevrijden van onze vijanden, bevrijden uit de hand van alle die ons haten. Ik vermoed dat Zacharias aan de Romeinen zal hebben gedacht.
Hij zal ook niet geweten hebben dat dit allemaal nog veel verder in de toekomst toch allemaal gaat gebeuren. Maar hij spreekt vanuit de Heilige Geest en het is een gigantisch politieke uitspraak. Levensgevaarlijk in de tijd van Herodes.
[00:20:14] Speaker A: Nu, die vier voorbeelden die we net hebben besproken, die gaan allemaal over de komst van de Heer Jezus, de eerste komst. Jezus zegt zelf ook in de Bijbel van ik ben gekomen om de wet en de profeten te vervullen, dat zegt hier Matthäus 5.
Dan kun je ook redeneren van ja, oud-testementische profetie die mag je dus wel toepassen op de Heer Jezus, want dat zegt Hij namelijk, ik ben gekomen om die profeten te vervullen.
Maar dat betekent niet dat je het zomaar kan toepassen op een andere tijd, zoals bijvoorbeeld onze tijd hier.
[00:20:44] Speaker B: Ja, nou kijk, Jezus doet het zelf.
Heel veel theologen zeggen, denk even aan die zandloper, heel veel theologen zeggen die zand, al die korreltjes, dat zijn profetieën en beloften en die worden allemaal in het smalste stukje in één korreltje vervuld en dat is Jezus. Dan houdt het op.
Maar wat doet Jezus zelf?
Jezus spreekt ook over de toekomst en dan gaat hij weer oud-testamentische teksten halen die hij projecteert naar de toekomst.
Een voorbeeld, een prachtig voorbeeld van Jezus als hij dan verhoord wordt door de hoge priester, vlak voor zijn sterven, dan stelt de hoge priester een vraag, Markus 14, en zegt tegen hem, bent u de Christus, de Zoon van de Gezegende?
En Jezus zei, ik ben het.
en u zult de zoon des mensen zien zitten aan de rechterhand van de kracht van God en zien komen met de wolken van de hemel.
Toen was dat voldoende voor de hoge priester om zijn kleren te scheuren. Ze zeggen hij lastert God, hij moet gekruisigd worden. Wat doet Jezus? Hij citeert een profetie uit Daniel.
Daniel 7, dan ziet Daniel in een visioen En dan zegt hij, en zie, er kwam met de wolken van de hemel iemand als een mensenzoon. Hij kwam tot de oude van dagen en men deed hem voor zijn aangezicht naderbijkomen.
Hem werd gegeven heerschappij, eer en koningschap. En alle volken, natieën en talen moesten hem vereren. Zijn heerschappij is een eeuwige heerschappij. Wat doet Jezus? Pakt die oude tekst.
Zegt niet, dit is nu vervuld. Nee, hij zegt straks...
[00:22:21] Speaker A: Dit gaat vervuld worden in de toekomst.
[00:22:22] Speaker B: Ja precies, in de toekomst. Als ik terugkom, dan zullen jullie mij zien zitten, de mensen zo. Dan gaat Daniel 7 dus gebeuren. Met andere woorden, er zijn dus profetieën die niet allemaal vervuld zijn met de komst van Jezus. Heel veel profetieëen moeten straks nog vervuld worden of zijn nu voorzichtig bezig in vervulling te gaan.
[00:22:44] Speaker A: Ja en dat zie je ook bijvoorbeeld in het voorbeeld, het volgende voorbeeld, het zesde voorbeeld van Petrus. Die gebruikt ook, daarover zie je uit het Oude Testament, om op de toekomst te wijzen.
Waar doet hij dat?
[00:22:56] Speaker B: Dat doet hij op het tempelplein. Dan is de pinkster geweest, de uitstorting van de heilige geest. Dan gaat Petrus het tempelpleinen op, daar wordt iemand genezen in de naam van Jezus, komen allemaal mensen er allemaal samen en dan gaat Petrus een toespraak houden, de handelingen drie.
En dan gaat hij in die toespraak toespitsen op de hemelvaart van Jezus. Hij zegt, hem moet de hemel ontvangen, handelingen drie, tot de tijden waarin alle dingen worden hersteld waarover God gesproken heeft bij monden van al zijn heilige profeten door de eeuwen heen. Met andere woorden, Peter zegt, Die profeten uit het oude testament hebben heel veel verteld over wat er in de toekomst gaat gebeuren en straks als Jezus die opgenomen is in de hemel terugkomt, dan zullen al die profetieën, alles wat nog open staat, die zullen dan allemaal vervuld worden. Precies zoals de profeten hebben gezegd. Dus ook Petrus zegt niet, nou jongens die profetieën zijn allemaal vervuld in Christus, dat is allemaal voor nu voorbij, punt. Nee.
Alles wat nog open staat, zal straks vervuld worden.
[00:24:03] Speaker A: Ons laatste voorbeeld is Paulus. Hoe gebruikt Paulus de provincie?
[00:24:08] Speaker B: Paulus doet iets wat wij zelfs niet eens zouden doen.
Paulus is echt een Jood.
Joden gaan vaak wel eens wat creatiever met de tekst om dan wij.
En dan is Paulus in handelingen 13, dan gaat Paulus citeren, dan is hij bij een Joodse gemeenschap, en dan legt hij uit dat hij naar de heidene gaat om het evangelie te vertellen.
En dan zegt hij, zo heeft de Heer ons geboden, ik heb u tot een licht voor de heidene gesteld, opdat u tot zaligheid zou zijn tot aan het uiterste van de aarde. Dat is een tekst uit Jesaja 9, die gaat over de Knecht des Heren, de Diener van de Heer, waarvan de Heer God zegt, die Diener van de Heer, dat is de Messias, de Vredevorst, hij zal een licht voor de wereld zijn en hij zal Israël terugbrengen naar het land.
En dan gaat Paulus die op hemzelf toepassen. Hij zegt, ja, een licht voor de heidenen, daar hoor ik ook bij.
Die taak van Jezus, een licht voor de wereld zijn, daar help ik aan mee, daar draag ik aan bij. Ik ben ook een lichtje, want ik ben geroepen het evangelie aan de heidenen te verkondigen. Dus hij zegt, ja ik ben eigenlijk ook dat licht van de wereld.
[00:25:21] Speaker A: Dus ook een soort van de vervulling van die oude profetie.
[00:25:24] Speaker B: Dus een stukje deelhebben aan een vervulling van een oude profetie in Jezaja, die hij toepaste op hemzelf. Ik ben ook een stukje licht voor de wereld, want ik breng dat licht van Jezus naar de heilige volk.
[00:25:39] Speaker A: Nu hebben we net zeven voorbeelden uitgebreid aan de orde laten komen, waarin je dus ziet dat oude profetieën wel toegepast kunnen worden op een nieuwe context, want dat doen de mensen van de Bijbel zelf ook, zoals Zacharias, Engel Gabriel, Petrus en Paulus, maar Betekent dat dat jij en ik dat zelf ook zomaar mogen doen? Want ik zou zeggen van nou op de ladder van kennis staan Paulus en Petrus toch wel een stukje hoger dan jij en ik, met alle respect.
[00:26:12] Speaker B: Ja, nou dat is een mooie vraag. Petrus en Paulus die hebben natuurlijk gezag, die hebben goddelijk gezag. Dat is het woord van de Heer.
[00:26:19] Speaker A: Ja, dat hebben ze ontvangen van de Heer en God.
[00:26:21] Speaker B: Precies, dat ben ik niet. Als ik een oud-testamentische profetie lees en ik zeg dat die zie ik in deze tijd in vervulling gaan, dan kan iedereen het met me oneens zijn. Dat mag. En ik mag het ook oneens zijn met Tom Wright en met veel andere collega's die hetzelfde denken. Dus ik heb geen gezag.
En we moeten wel letten op de tekenen van de tijden, zei Jezus. We moeten de Bijbel toch ook naast de krant leggen en zien wat er gebeurt. En dan moeten we altijd met voorzichtigheid spreken.
En kunnen we ons ook weleens vergissen. En je kan gaandeweg je leven ook weleens zeggen, nou ik heb dat toen wel gezegd, maar ik zie dat nu wel wat genuanceerder. Dat kan. Maar wij mogen en moeten de teksten wel blijven toepassen op op de tijd waarin we leven.
[00:27:09] Speaker A: Waarom is dat zo belangrijk dat je zegt we mogen en moeten die teksten toepassen op de tijd waarop we leven, waarin we leven? Waarom is dat zo belangrijk om bezig te zijn met provincieën en eigenlijk te, ik bedoel het niet respectloos, maar te proberen te kijken van is dit toepasbaar op het IJNU?
[00:27:25] Speaker B: Ja, ik denk toch ook wel dat het belangrijk is om de tijden te herkennen. Ik denk dat in de jaren dertig christenen in Duitsland te weinig naar de profetische waarschuwing hebben gekeken en wel maar lieten gebeuren wat uiteindelijk zou uitlopen op waar ik het even eerder over had, over de Kristallnacht.
Wij zullen dus waakzaam moeten zijn.
We moeten waakzaam zijn op de antichrist. We moeten ook zorgvuldig kijken naar de Bijbladest. Ik denk dat het ook te maken heeft met, we moeten gereed zijn voor zijn komst.
En niet gewoon maar alleen maar bezig zijn met alle dingetjes van alle dag. Maar dat we ook heel waakzaam en alert en atent de ontwikkeling in de wereld moeten volgen. Er zijn meer dan 200 profetieën in het Oude Testament die gaan over een terugkeer van het Joodse volk op een manier die niet uit Egypte is gebeurd of uit de Babylonische ballenschap, maar die echt duidelijk slaan op de tijd waarin wij leven. Wij zien een beginnende vervulling van de belofte dat God zijn volk van de vier windstreken van de aarde terugbrengt naar het land.
Dat is in al die eeuwen achter ons niet gebeurd. Dat zien wij nu gebeuren in een omvang die groter is dan de Babylonische ballingschap en de uiterlijk uit Egypte bij elkaar opgeteld. Dat heeft betekenis. Dat kan je niet zeggen, dat is iets politieks in het Midden-Oosten. Dat kan je niet wegwijven als mensenwerk. Nee, dit is zo ongelooflijk omvangrijk.
Dat opent een perspectief op al die profetieën.
[00:28:59] Speaker A: Ja, maar dan heb ik toch nog één ontbrekend schakeltje vind ik, want we hebben het over hoe we profetieën van zo lang geleden kunnen toepassen ook op een ander moment, dat er een diepere laag eigenlijk in zit. We hebben het over de terugkeer van de joden.
die, ook al geloof je niet helemaal in de Bijbel, helemaal niet in de Bijbel is toch iets opmerkelijks, dat miljoenen Joden in de afgelopen tientallen jaren terugkeren naar het land wat ooit van hen was, na duizenden jaren ballingschap. En als christenaar zien we ook dat daar heel veel profetieën over gaan in de Bijbel. Maar dan blijft toch nog even bij mij hangen, ja maar die staat Israël dan, want daar ging toen diepste de kritiek van Tom Wright over, van is de staat Israël dan ook een vervulling van een bijbelse provincie, of is het meer een middel tot vervulling van die bijbelse provincie?
[00:29:50] Speaker B: Ja, die discussie tussen het volk Israel of de staat Israel, dat wordt elke keer uit elkaar gehaald, want oh ja, als we dan de staat Israel en het volk Israel maar uit elkaar houden, dan hoef ik niet Netanyahu te steunen ofzo, dat zijn al die gedachten die erachter zitten.
De Bijbel spreekt over de terugkeer van het Joodse volk naar het land van hun vaderen.
Dat is geografisch.
[00:30:14] Speaker A: Dus dat grondgebied, dat stukje land.
[00:30:16] Speaker B: Ja, precies. En dat is ook politiek. Want als dat volk terugkeert, dan moet dat een samenlevingsvorm hebben. Net zoals wij in Nederland hebben een parlementaire democratie. Wij hebben een koninkrijk, want wij hebben een koningshuis.
[00:30:29] Speaker A: Maar het had net zo goed een andere samenlevingsvorm kunnen zijn.
[00:30:31] Speaker B: Wij hadden ook een republiek kunnen hebben met een president, waar zou er zelfs een dictatuur kunnen zijn, want er zijn ook dictaturen, dat is ook een samenlevingsvorm. Nou in Israël, daar hebben ze een parlementaire democratie met een president en een ministerpresident.
Als je geen samenlevingsvorm hebt, geen staatsvorm hebt, dan ben je een anarchie. Dan heb je geen wetgeving, dan heb je geen wet gegeven de macht, dan heb je geen regering. Dus automatisch moet dat Joodse volk, dat terugkeert naar het land van hun vader, moet een samenlevingsvorm hebben. Dus ik vind het altijd een beetje spijkers op laag water zoeken.
[00:31:04] Speaker A: Het is een beetje kunstmatige onderzoek.
[00:31:05] Speaker B: Kunstmatig onderscheid. En je hoeft ook helemaal niet altijd met alles eens en al eens te zijn. Want de koningen uit het oude testament werden ook vaak bekritiseerd door de profeten. Nou, er is geen één land in de wereld dat alles goed doet. Niemand is perfect.
Maar die grote terugkeer mogen we toch wel zien in het licht van de profetieën. Want daar ontkomen we gewoon niet aan. Dat zijn eindeloze details. We ontkomen er niet aan om hier de hand van de Heere God achter te zien.
[00:31:32] Speaker A: Je laatste vraag Kees, wat kunnen kijkers thuis meenemen als zij zelf de Bijbel lezen? Heb je nog tips of adviezen van hoe je dat dan doet om de Bijbelse provincie op een verantwoorde manier toe te passen op deze tijd?
[00:31:45] Speaker B: Ik denk ook dat je ook mag zeggen dat je lang niet alles weet.
en dat je ook niet kunstmatig alles moet uitleggen. Je zei ook als bijbeltekster dat je zegt hoe zal dat ooit in vervulling gaan of hoe kan ik dat lezen, hoe kan ik het interpreteren.
Het is nooit, de puzzelstukjes zijn nooit helemaal af.
[00:32:02] Speaker A: En dat is ook goed, dat hoeft niet.
[00:32:04] Speaker B: Nee, ik weet ook nog heel veel niet.
Maar het is in beweging, het is dynamiek. De bijbeltekst is dynamisch en het is boeiend om te lezen, te zien wat er gebeurt.
af te wachten tot wat er gaat gebeuren straks en ik zeg wel eens ook in een kerkdienst wel eens tegen mensen als je soms twijfelt of soms je geloof aangevochten wordt of je soms denkt is het allemaal wel waar, houden we ons niet voor de gek he, een mens kan in zijn geloof aangevochten worden van ja is het allemaal wel waar dan is het een geweldige bemoediging om te zien hoeveel teksten al bezig zijn in vervulling te gaan in een heel andere tijd dan waarin het tekst geschreven is. En je ontkomt er niet aan.
Eén voorbeeld waar ik dat mag noemen, dat vind ik zelf wel mooi. Jeremia zegt in het hoofdstuk 31, dat is het hoofdstuk van het Nieuwe Verbond. Jezus, Nieuw Verbond. En dan zegt hij, ik breng ze allemaal terug naar het land.
En ze zullen weer wijngaarden planten op de bergen van Samaria.
Heel expliciete tekst.
Dat is nooit gebeurd in de geschiedenis, want dat kon niet. Er woonden Samaritanen, er woonden later de Romeinen, de Byzantijnen, de Arabieren, de Mamelukken, de Ottomanen, enzovoort enzovoort. En de Jordaanse leger kwam er toen in achterwerk.
Nu hoort het weer bij het hartland van Israël. Nu, voor het eerst, afgelopen decennia zijn er wijngaarden op de bergen van Samaria. Dan zijn we weer terug uit de tijd van Jozef uit het Oude Testament.
Daar ontkom je niet aan om dat zo te zien en die tekst zo te interpreteren en te zeggen dit is toch een bijzondere vervulling, ook al heb je niet alle antwoorden op alle ingewittelde politieke vragen, dan zeg je van dit is een geweldige bemoediging voor alle mensen die af en toe is misschien twijfelen of aangevochten worden.
[00:33:56] Speaker A: Ja, mooi voorbeeld. Dankjewel Kees. Zou je met ons willen bidden?
[00:33:59] Speaker B: Ja.
Trouwe God en Vader in de hemel, wij Danken u hartelijk voor uw grootheid, voor uw goedheid, voor uw trouw aan Israël, uw trouw aan ons.
Wij danken u heer dat wij mogen weten dat u alles wat geschreven is eens zult vervullen. Er zal geen titel of jota vergaan eer alles zal zijn vervuld.
Wij danken u daarvoor, wij bidden u voor uw volk Israël. Wij bidden u voor alle bewoners van het land dat er rust mag komen, dat er wederopbouw en vrede mag zijn.
Wij bidden uw voor ons als christenen wereldwijd.
Open onze ogen, vervul ons met uw geest en met uw woord en help ons heren de tijden te verstaan waarin wij leven. Dat bidden we u in de naam van Jezus. Amen.
[00:34:47] Speaker A: Kees, dank voor jouw komst naar de studio.
[00:34:49] Speaker B: Dank je wel.
[00:34:50] Speaker A: En u Thijs, ook bedankt voor het kijken naar deze uitzending van Christen voor Israël. En u kunt op de hoogte blijven over de actualiteit op onze website cvi.nl.actuel. Daar vindt u allerlei interessante artikelen en ook deze uitzendingen en onze podcast. Nogmaals heel veel dank voor het kijken en graag tot de volgende keer.