Episode Transcript
[00:00:06] Hartelijk welkom, fijn dat we met elkaar zo verbonden zijn, juist rondom het thema van de Hemelvaartsdag.
[00:00:15] Laten we eerst samen een zegen vragen en laten we samen bidden.
[00:00:21] Heren, we bidden nu om een zegen, juist ook op deze dag, op de hemelvaartsdag, wanneer we mogen weten dat Jezus Christus Koning is.
[00:00:32] Hij die wij mogen erkennen als onze Verlosser, mogen erkennen als de Messias van Israël en wij danken u voor uw belofte aan uw volk gegeven. Geef dat we door de middelen van de techniek zo met elkaar verbonden mogen zijn, alsof hij zelf tot ons spreekt. Heren wil zo zegenen, zowel het spreken als het luisteren en ook het luisteren naar uw woord. Verhef zo, Heren, uw stem in onze harten, opdat wij getuigen van uw liefde aan uw volk, maar ook aan een Ieder die u aanroept in de naam van Jezus Christus, uw Zoon, onze Heren. Hij is het immers die met u, Vader, en de Heilige Geest, leeft en regeert, nu en altijd en in de eeuwen der eeuwen. Amen.
[00:01:22] Ik lees u uit het Evangelie naar Lukas, de laatste paar versen uit het laatste hoofdstuk.
[00:01:30] En dan lezen we vanaf hoofdstuk 24, vanaf vers 50. En daar lezen we dit woord. Hij, de Heer Jezus, leidde hen naar buiten tot bij Bethanië. En hij hief zijn handen op en zegende hen. En het geschieden, terwijl hij hen zegende, dat hij zich van hen verwijderde. Hij werd opgenomen in de hemel. En zij aanbaden hem en keerden terug naar Jeruzalem met grote blijdschap.
[00:01:59] En zij waren voortdurend in de tempel terwijl zij God loofden en dankten. Amen.
[00:02:08] Tot zover Gods woord.
[00:02:10] Hemelvaartsdag. Voor mij is daar een buitengewoon persoonlijke herinnering aan verbonden. Zoals u wellicht weet ben ik opgegroeid in een randkerkelijke familie. En eind jaren zeventig van de vorige eeuw studeerde ik daar rechten in Leiden totdat ik overstapte naar de theologie. Ik woonde in een studentenhuis, daar waar we dikwijls met elkaar samen de maaltijd gebruikten. En de een kocht dan in en kookte, en weer de andere, nadat we samen de maaltijd hadden gebruikt, ruimde dan af, min of meer. En op een dag zou ik koken en ik ging naar de dichtstbijzijnde supermarkt, die bevond zich in de kelder van de V&D op dat moment.
[00:02:56] En V&D bleek die dag, smorgens, gesloten.
[00:03:01] Hemelvaardag.
[00:03:02] En daar had niemand, en ook ik, geen rekening mee gehouden. Niemand had daar rekening mee gehouden. Nu, geen probleem. Als huisgenoten besloten we daarom die avond met elkaar samen Chinees te gaan eten en dat eventueel te gaan halen of daar te gaan zitten.
[00:03:21] En daar stonden toen, op de Breestraat herinner ik mij, Een wachtrij tot op de straat. En ook bij andere Chinese restaurants was dat zo. En zelfs ook bij de pizzeria's. Vergelijkbare eetgelegenheden. Overal rijen tot op de straat. En uiteindelijk kwamen we toen te eten bij een Indisch restaurant. Na enig wachten kwamen we daar aan tafel. En ik zal nooit vergeten... wat een van onze voorgangers blijkbaar brutaal weg op de muur had geschreven. Wat je je eet is heet en als je het moet betalen kun je het beter bij de Chinees gaan halen. Over dit niet weten van de hemelvaartsdag destijds heb ik mij later uiteraard als gelovige enigszins beschaamd gevoeld. Maar ik heb Later, toen ik tot levend geloof mocht komen, daar wel dikwijls aan teruggedacht. Want toen al, nu al meer dan 45 jaar geleden, was de hemelvaartsdag een vergeten feestdag. En ik was dus niet de enige die er niet meer van wist. Integendeel, vandaar die lange wachtrij.
[00:04:35] En daaraan kunnen we dus meteen als christenen een kritische vraag aan onszelf verbinden. Want hoe kan het dat er blijkbaar al meer dan een halve eeuw wij er niet in zijn geslaagd als christenen om een zo centraal feest onder algemene aandacht te brengen. Zijn we niet veel te braaf en bescheiden in onze beleidenis? Dragen we onze boodschap werkelijk wel echt uit? Of hebben we ons gedwee achter de voordeur van onze huizen met ons geloofleven laten terugdringen? Met een haast en houding zo van, sorry dat ik nog geloof. We zijn blij als we een moment stilte bij een maaltijd krijgen als ons dat wordt vergund. En we vinden het allang niet meer vanzelfsprekend dat bij het zingen van het Wilhelmus ook het zesde couplet wordt gezongen, waarin de eer aan God en het vertrouwen op hem wordt toegezongen. Slechts weinigen kennen nog die tekst. Hemelvaartdag. Al decennia niet veel kerkgangers.
[00:05:49] Samen doutrappen, fietstochtje met de gemeente, is dat het?
[00:05:55] En wij, wij als christenen voor Israël, toen ik aangaf het te willen hebben op de hemelvaartsdag over Christus koning, merkte ik dat er een aarzeling was.
[00:06:11] Want wat heeft dat met Israël te maken?
[00:06:14] En dat vond ik eigenlijk een mooie vraag.
[00:06:17] Maar ik laat toch de titel Christus Koning staan.
[00:06:22] Ik schaam mij niet, Jezus, als de Christus, de Messias, die koning is te beleiden tegenover al die mensen die eigenlijk vinden dat ik maar een beetje rustig aan moet doen en dat mijn geloof mijn keuze, mijn persoonlijke keuze is in hun ogen.
[00:06:44] Bovendien weet ik stellig dat deze beleidenis in de lijn ligt van heel de schrift en wel degelijk verbonden is dus met het getuigenis van christenen voor Israël, namelijk dat Jezus niet zomaar Gods Zoon is, maar dat hij alleen gehoord, gezien en onthuld kan worden aan ons hart, aan ons leven, aan onze ziel, aan ons verstand en onze kracht als we beseffen dat Gods Zoon niet zomaar mens is geworden, maar als Jood werd geboren en als Jood stierf en als Jood opstond uit de dood met de wonden in de handen en de voeten en hij als Jood ten hemel is gevaren.
[00:07:41] En Paulus zegt heel nadrukkelijk over Jezus en ik zeg dat Jezus Christus een dienaar van de besnijdenis is geworden terwille van de waarheid van God om de belofte aan de vaderen te bevestigen.
[00:08:01] Alles waarop de Heere Jezus betrokken is, heeft daar dus mee te maken.
[00:08:07] Hij bevestigde de belofte aan de vaderen. Niet alleen in zijn leven, niet alleen in zijn lijden, niet alleen in zijn opstanding, maar ook in zijn hemelvaart en in zijn koningschap wat hij dan aanvaart. En soms draaien wij, christenen bedoel ik nu weer, dat wel eens om door te zeggen dat de vaderen er zijn om Jezus te bevestigen. Maar daar zou ik mee willen oppassen, want dat leidt tot gevaarlijke misverstanden waarbij het rechte zicht op Israël wordt ingeperkt en misschien zelfs wel ontnomen. Vlak voordat Paulus komt te schrijven in die hoofdstukken, die bij Christen en voor Israël zo bekend zijn, in Romeinen 9 tot en met 11, over de verhouding God-Israël, de gemeente van Christus, getuigt hij over Jezus, Christus, de gestorvene, ja wat meer is, de opgewekte, die ook aan de rechterhand van God is, die voor ons pleit. Ter rechterhand van God.
[00:09:20] En daar gaat het bij de Viering van de Hemelsvaartsdag over.
[00:09:26] Laten we eens teruggaan naar wat de Bijbel daarover zegt, wat daarover staat te lezen.
[00:09:32] Het wordt expliciet als gebeuren en het geschieden door de evangelist Lucas verkondigd. Zowel aan het slot van zijn evangeliebeschrijving als ook aan het begin van zijn tweede boek, de handelingen. Meestal handelingen der apostelen genoemd. Maar misschien zouden we het wel beter handelingen van de Heilige Geest kunnen noemen.
[00:09:58] Eerst iets over dat slot van dat evangelie volgens Lukas. Daar verscheen de opgestaande Heren Jezus aan de Emmausgangers, maar blijkbaar ook aan Petrus en aan de discipelen.
[00:10:13] Zowel tot de Emmausgangers, maar ook tot zijn discipelen horen we, legde Heren Jezus nadruk op de schrift. We horen Lukas 24 vers 44 en hij zei tegen hen, dit zijn de woorden die ik tot u sprak toen ik nog bij u was, op die andere manier bij u was, dat alles vervuld moest worden wat over mij geschreven staat in de wet van Mozes en in de profeten en in de psalmen.
[00:10:47] Let op die volgorde.
[00:10:48] Daarin herkennen we de opbouw zoals die in het jaar honderd na Christus in Jamna door de Joodse vergadering werd vastgesteld en die waarschijnlijk al veel ouder was en zoals die nog steeds in de synagogen die wij vandaag de dag kennen en waarmee we gelukkig ook contact hebben, wordt gebruikt. Namelijk de Torah, de vijf boeken van Mozes, in het Nieuwe Testament meestal de wet genoemd, de Nebe'im, de profeten daar als het ware omheen, te beginnen bij Joshua en te eindigen met Malachi, en daar weer omheen de Qutubim, de geschriften die beginnen met de psalmen, als een boom, als een soort olijfboom die steeds breder wordt, die uitdijdt.
[00:11:37] Ik weet volstrekt niet wat dat nu met u doet, maar ik vind dat buitengewoon indrukwekkend en heel bevestigend ook, dat de Heer Jezus in die zin dus volstrekt geen breuk met zijn volk maakt, maar alles wat op hem betrekking heeft juist in die lijn ziet.
[00:11:59] Zo is hij gehoorzaam aan de God van Israël, als zijn vader, maar eveneens gehoorzaam aan het Woord, de Bijbel, dat de Heere God aan zijn volk, waar hij bij hoort, heeft gegeven.
[00:12:15] Hopelijk geeft dat u en mij, net als die Emma-huisgangers, een hart dat in vuur en vlam wordt gezet. Dat hoop ik nou maar.
[00:12:25] Hemelvaartsdag.
[00:12:27] En vooral het feestelijke aspect daarvan in oud-testamentisch perspectief. Dat het ook een toekomst opent.
[00:12:35] En juist ook met het oog op Israëls toekomst.
[00:12:40] De vraag die de discipelen in de loop van die veertig dagen, dat de heren Jezus, de opgestaanen, met hen sprak over de dingen die betrekking hebben op het Koninkrijk van God, wordt kort samengevat in één vraag, namelijk deze zin, u vindt dat in Handelingen. Heren, zult u in deze tijd voor Israël het Koninkrijk weer herstellen? Sommige theologen, ik noem geen namen, leggen dat als een vraag terzijde, vinden dat niet zo'n intelligente vraag. Maar de als Jezus, als Messias, beleidende negentiende-eeuwse Jood Isaac da Costa hoorde daar, mijnzins in zinster recht, een goede vraag in. De Heer Jezus wijst ook die vraag helemaal niet af, maar stelt hem wel in het goede licht, namelijk in het licht van het einde van alle tijden. En daarvan kan alleen maar gesteld worden dat het niet aan ons is om de tijden en gelegenheden te kennen die de Vader, ook onze hemelse Vader, in zijn eigen vrije macht en gezag heeft en houdt. Zegenend vaart de Heer Jezus ten hemel. Kort wil ik iets zeggen, zowel over de wolk als over de hemel. De wolk.
[00:14:07] U vindt dat in Handelingen 1. De wolk, mede als gevolg van vele schilderingen, stellen wij ons die wolk als een soort vervoermiddel voor. En dat heeft ertoe geleid dat voor velen de hemelvaart en de hemelvaartsdag volstrekt onvoorstelbaar zijn geworden.
[00:14:28] Ik las ooit een zin van een goedbedoelende ouderling die schreef, en nou citeer ik, Dat moet toch wel wat geweest zijn voor die leerlingen. Dat de Heren Jezus in een tijd dat er nog geen vliegtuigen of raketten bestonden, in een wolk, niet omlaag, maar juist omhoog ging.
[00:14:54] Einde citaat. Dat is volkomen dwaasheid.
[00:14:59] De wolk heeft met Gods heerlijkheid te maken, zijn shagina, niet met transport. In de tabernakel en ook later in de tempel toonde God zijn aanwezigheid door middel van een wolk. Bij de inwijding van de tempel konden de priesters niet staande blijven vanwege die wolk. Overdag ging de Heere God ook in een wolk zijn volk voor, het volk Israël, door de woestijn in de richting van het beloofde land.
[00:15:33] Mozes was veertig dagen en veertig nachten bovenop de berg waar God als in een wolk tot hem sprak.
[00:15:45] Denk even aan die disciple die veertig dagen onderwijs kregen.
[00:15:51] over het koninkrijk gods van de heer Jezus, de opgestane heer. En daarboven op die berg sprak God met hem zoals een mens tot zijn medemens, tot zijn vriend spreekt.
[00:16:04] En ik hoop dat u vrienden hebt om hierover te spreken. En over die wolk horen we ook toen de Heere Jezus nog voor zijn kruisen ging en voor zijn opstanding, dat hij voor de ogen van drie van zijn leerlingen, van zijn discipelen, van gedaante veranderde. Een metamorfose, zoals een rups in een vlinder verandert. En dat hij toen sprak met Mozes en Elia en dat hij vanuit een lichtende wolk die hen overdekte opeens die stem van God klonk. Deze is mijn zoon, de geliefde in wie ik mijn welbehagen heb. hoort naar hem.
[00:16:46] En daar horen we zoveel oud-testamentische beloften in terug, die de gemeente in dankbaarheid nog tot op de dag van vandaag zingt. Psalm 2 over de Zoon, maar ook de oproep aan Israël om te horen, te luisteren naar de stem van God. En hier dus naar de stem van zijn Zoon.
[00:17:12] eerst in zijn verheerlijkte gedaan terwas en daarna hem de handen oplegt en zegt vrees niet. Hoort naar zijn stem, u hoort het schema erin door. Maar ook die hemel en opnieuw is er door schilders en uitleggers is dat voorgesteld als een soort plaats. En zo is het in de voorstelling van de mensen vaak gekomen.
[00:17:37] Opnieuw gaat het hier niet om een plaats in die zin, net zomin als de wolk een vervoersmiddel is. De hemel is van God. De aarde heeft hij aan de mens gegeven, luidt een psalmboord. De hemel, het koninkrijk ter hemelen, gaat om die aanwezigheid van God voor zijn aangezicht.
[00:18:02] Paulus beschrijft het in een vision dat hij, en dat noemt hij dan zo, in de derde hemel heeft ontvangen. Kijk, de eerste hemel, die zien we als we overdag naar buiten gaan. In wolken, blauwe luchten, zon en dergelijke. De tweede hemel is wat astronomen, zoals bijvoorbeeld Heino Falken, die ook christen is, waarnemen. Zwarte gaten, uitdijend universum. En de derde hemel, ja, dat is die aanwezigheid van God, niet gebonden aan onze grenzen van ruimte en tijd. Die zich kan openbaren, ook aan u, aan een mens, zoals dat ook aan Paulus is gebeurd. Over die hemel, over die Shigina, spreekt de Bijbel voortdurend. Jezus heeft als de opgestane dus verwezen naar de schrift in de wet van Mozes, de profeten en de psalmen in die drieslag. Wet, profeten, psalmen. En hoe hoe hij daar in gehoorzaamheid aan zijn vader op betrokken is en hoe die in drievoud ook weer van hem getuigen. En wij, wij mogen het horen. En wij mogen daardoor tot getuigen worden gemaakt. De heer Jezus zegt dat veelvuldig. Gij zijt mijn getuigen. Wie oren heeft, die horen.
[00:19:32] Allereerst de wet.
[00:19:34] Wat is daar dan te vinden over de hemelvaart? Is daar iets te vinden over de hemelvaart?
[00:19:40] Ja en nee.
[00:19:42] Niet in de directe letterlijke zin, als in een-op-een, maar op een andere wijze weer wel.
[00:19:49] Mozes stierf letterlijk op de mond van God.
[00:19:54] En we horen ook hoe hij door God zelf werd begraven en zijn graf niet te vinden is tot op de huidige dag.
[00:20:03] En juist hij, Mozes, verschijnt ook bij die transformatie waarin Jezus zo helder is, lichter dan de zon.
[00:20:13] en voor zijn discipelen verschijnt. Zijn graf is niet gevonden, wordt dan uitdrukkelijk aan u en mijn hart gebonden als we het horen. En ook van heen nog, u weet al, die zevende in het geslachtsregister van de mens, van Adam, daarover wordt aan ons onthuld hoe hij met God wandelde en niet meer was omdat God hem had opgenomen.
[00:20:42] En dan in de profeten, daar is de hemelvaart van Elia.
[00:20:47] Elisa, wiens naam zo nauw aan die van de Heer Jezus is verbonden. Jezus betekent, Joshua, de Heer redt. En Elisa betekent mijn God redt. En er is En is er getuige van dat Elia ten hemel vaart en ontvangt een dubbel deel. Denk er ook aan wat de heer Jezus beloofd had tot zijn leerlingen. Weet u het nog? Dat hij zegt dat zij nog grotere werken zullen doen dan hij.
[00:21:19] En die grootheid van die werken moeten we niet opvatten door ons denken, zoals wij maatschappelijk ook vaak denken, in termen van groot, groter, grootst. In die vergrotende trap. Maar juist aan het woord dat Jezus dat daden van liefde aan de minste van zijn broeders en zusters bewezen.
[00:21:42] In eten, drinken, opzoeken, gezelschap houden, kleden en als dat dat geldt, als ontmoetingen en omgang, heel persoonlijk, heel teder met hem.
[00:21:56] Mozes en Elia. En we hoorden over die twee vertegenwoordigers van wet en profeten bij de verandering van Jezus daar op die berg. Daar worden ze nadrukkelijk door Lukas omschreven als twee mannen. Over twee mannen spreekt Lukas ook als hij het heeft over de getuigen voor de vrouwen bij het lege graf.
[00:22:23] Als de Heere Jezus is opgestaan op de Shabbat die vervuld is. Dat hij al op is gestaan en dat blijkt bij het krieken van de eerste dag.
[00:22:33] Als zij dan staan bij dat lege graf van de Heere Jezus en ook bij het boek Handelingen, bij Jezus Hemelvaart. Als de leerlingen naar boven de blik gericht houden dan horen we over twee mannen.
[00:22:48] Lukas die in meer dan de andere evangelisten spreekt over engelen, gebruikt hier nadrukkelijk het woord twee mannen. Terwijl die helemaal niet verlegen is om engelen te noemen als daar sprake van is. Dus ik houd het daarbij voor mogelijk dat de evangelist Lucas daarmee indirect ons wil aangeven dat het gaat om Mozes en Elia als vertegenwoordigers van wet en profeten. Dat zou heel goed mogelijk zijn, want juist omdat hij bij de Emmausgangers en ook bij het verschijnen van de Heer Jezus aan het slot van zijn verkondiging in het evangelie zo nadrukkelijk wet, profeten en psalmen noemt.
[00:23:39] En daarmee komen we eigenlijk als vanzelf bij die psalmen. Nu, in de Hebreeënbrief is het koningschap van Jezus uitgetekend en ook zijn hemelse doorgang door een hemelse tempel uitgetekend ook met het zitten ter rechterhand van God.
[00:23:58] zijn koningschap aanvaardend. En dat wordt aangetoond met citaten uit psalmen, met name psalm 2 en ook psalm 110.
[00:24:09] En in het boek psalmen wordt voortdurend gezongen over het koningschap van de Heere God. Bijvoorbeeld in de bekende 47e psalm wordt de God van Israël verheerlijkt als koning. Niet alleen over Israël, maar over de gehele aarde, die heerschappij voert. Niet alleen over Israël, maar ook over de volkeren, over u en mij. De edelen van de volken zijn bijeenvergaderd als volk van Abrahams God.
[00:24:42] En daar wordt dus geen afsnijdende rode lijn getrokken, maar juist een ruime lijn. door een geopend hart van deze God die leeft, zijn woord aan Israël gegeven en ook door ons hopelijk ontvangen door Jezus spreekt en zingt ervan. Psalm 68 wordt door Paulus geciteerd in de Ephesierbrief, hoofdstuk 4, versen 8 tot en met 10. Dan zegt de apostel, daarom zegt hij Toen hij opvoer in de hoogte nam hij de gevangenis gevangen en gaf hij gaf hij gaven aan de mensen.
[00:25:28] Wat betekent dit? Toen hij opvoer, anders dan dat hij ook eerst is neergedaald in de diepte, namelijk de aarde.
[00:25:38] Degene die neergedaald is, is ook degene die opgevaren is, ver boven alle hemelen en om alle dingen te vervullen. Lees ook Psalm 113, waar je zo prachtig God verheven ziet, boven de volkeren, boven ons niveau, boven de hemelen, tot in de hoogste hemelen. Wie is als de Heer onze God, die zeer hoog verheven is, die zeer laag zit in de hemel, op de aarde.
[00:26:12] om de geringen op te heffen en te doen zitten bij de edelen van zijn volk. Vlak voor de hemelvaart horen we hoe de Heer Jezus, de Opgestane, zijn doorboorde handen en voeten toont. En daarmee wordt dan de opstanding ook wel heel concreet. Opstanding is natuurlijk een geestelijk gebeuren, maar het is volstrekt lichamelijk.
[00:26:38] En juist ook dat joodse element van die lichamelijke opstanding, dat door Thomas zo sterk werd verlangd en benadrukt in zijn verlangen. Ook daar weer, als u het leest in Johannes, geen afwijzing door de Heer Jezus. Over Thomas heen spreekt hij zonder veroordeling, henzalig, die niet hebben gezien, en wij, wij hebben Jezus lichamelijk niet gezien, wij kennen hem niet naar het vlees, zegt Paulus, en toch geloven.
[00:27:13] En wij horen hopelijk door het geloof in Jezus als de Messias van Israël onlosmakelijk bij hem. Prachtig! In dit verband ook ons antieke leerboek, de Heidelbergercatechismus. Het lag, zoals iemand ooit zei, wel heel dicht bij de Bijbel. En daar wordt gevraagd naar het nut van de hemelvaart.
[00:27:39] En dat is dus ook weer vergelijkbaar met dat joodse verlangen naar concretisering. Het moet concreet worden. Ik herinner me hoe Jonathan Sacks op een gegeven moment vertelt dat er een grote Maaltijd wordt gehouden door koningin Elisabeth II in Engeland.
[00:27:57] En dat hem werd gevraagd om voorbeden te doen en dat dat niet kon. Want hij zei, een jood kan niet bidden voor het eten als er geen eten zichtbaar is. Dus dat was helemaal tegen het protocol in. Maar er werd dus brood gebracht en hij sprak een zege daarover uit. En zo kwam het uiteindelijk dan toch nog goed. Maar het moet dus concreet zijn. Het mag ook concreet zijn. Neem bijvoorbeeld liefde. Hopelijk hebt u ooit een geliefde gehad.
[00:28:26] Liefde is geen mooie gedachte.
[00:28:30] In ieder geval, liefde vraagt om daden van liefde.
[00:28:36] En zo is Jezus dus ook onze pleiter. Hij bidt heel concreet voor de zijnde. Hij regeert aan de rechterhand van God. Zo is hij koning.
[00:28:49] De werkelijkheid die ons bij kans de adem lijkt te ontnemen, die ons bij kans lijkt te overspoelen, staat niet los van zijn regering. En dat mag u en mij een houvast zijn.
[00:29:05] die aan de leerlingen getoonde wonden, ontdekken we dus ook juist zijn vergevende liefde en een nieuw verbond, hoe hij dat concreet maakt. En de kathagisme, de Heidelberg kathagisme zegt dat zo schitterend door te stellen. We hebben ons vlees in de hemel. Juist die leidende gestalten van de Heere Jezus, zijn zijn Jozef gestalten, die door het lijden heen Juist daardoor heeft hij ook die andere gestalte, die koninklijke gestalte, zeg maar die David-gestalte als koning. En zo, zeggen we nadrukkelijk, die twee mannen bij de hemelvaart, en ik zie daar nogmaals Mozes en Elia als wet en profeten staan, zo zal hij ook weerkeren. En dat mag uw en mijn hoop zijn. Laten we dan de vreugde en de zekerheid die dat bij u en bij mij wil wekken dan ook zichtbaar maken in woord en daad. Zodat hopelijk niet zoals ik destijds als randkerkelijke mens voor een dichte deur blijkt te staan omdat ze geen weet hebben dat Christus Jezus koning is. Hij zal wederkomen. En van Martin Buber, en daarmee sluit ik af, wordt gezegd dat hij ooit over het einde van de tijden bij de komst of bij de wederkomst van de Messias van Israël vlak vooraan hoopt te mogen staan.
[00:30:41] Want, zo schrijft hij, dan zou toch immers die onvermijdelijke vraag komen.
[00:30:48] Bent u hier voor het eerst?
[00:30:51] En Boeber hoopt dan vooraan te staan en te mogen toefluisteren.
[00:30:57] Niet antwoorden, alstublieft.
[00:31:03] Bedankt voor uw aandacht en ik wens u een gezegende Hemel van de Vaartsdagviering toe.
[00:31:13] Laten we eindigen.
[00:31:15] Heren, u die in Jezus Christus ook over ons koning wilt zijn, Schenk ons dan de leiding van uw geest. Schenk ons de verwachting van uw geest, telkens weer, in ons hart. Ontferm u zo over ons, over uw volk Israël, over deze wereld, over het werk ook van Christenden voor Israël, opdat uw stem niet tot stilte zal worden gebracht, maar mag klinken uit de lofzang van levende mensen tot uw eer alleen.
[00:31:51] om Christus wil.
[00:31:52] Amen.
