Episode Transcript
[00:00:05] Goedendag, ik wil u graag iets vertellen over de psalmen, over het boek van de psalmen en misschien is het goed om met een gebed te beginnen. Het zijn twee korte lezingen en ik zal dan aan het einde van de tweede lezing ook eindigen met een gebed.
[00:00:29] Mag ik u daarin voorgaan?
[00:00:32] Heren we willen u danken dat we mogen weten van uw woord en ook van de psalmen, waarin we uw naam mogen grootmaken, dwars door alle emoties heen, die zowel het volk Israël als ons ook persoonlijk treft.
[00:00:51] En daarom bidden we u om uw nabijheid, ook wanneer we daarover met elkaar mogen spreken, dat mogen overdenken, thuis of waar we ook zijn.
[00:01:01] We willen ons in uw hoeden nemen, Wil uw vleugels uitspreiden, in het bijzonder over uw volk, maar ook over uw kerk, die u liefheeft en die uw naam mag kennen en die uw volk ook mag liefhebben. Die Israël mag zegenen en Abraham en de nazaten van Abraham mag zegenen tot uw eer. Dat bidden we u alles in afhankelijkheid, ziende op Jezus Christus alleen. Amen.
[00:01:33] Het psaalboek bestaat uit vijf delen maar het is eigenlijk één geheel en daar wil ik het met name een beetje over hebben met u.
[00:01:45] Het begint met de mens als het ware zalig te spreken.
[00:01:51] De eerste zin is dan ook wel gelukzalig de mens of de man letterlijk en het eindigt Dat is u ook wel bekend in die bekende 150e psalm waarin dan de Heere God wordt geprezen en het eindigt dan met laat alles wat adem heeft de Heere loven halleluja. Dus het begint met de mens gelukzalig te spreken en het eindigt met God te prijzen in al die toonaarden. En daartussen ligt van alles. Ik lees u de eerste psalm. Welzalig de man die niet wandelt in de raad van de goddeloze, die niet staat op de weg van de zondaars, die niet zit op de zetel van de spotters, maar die zijn vreugde vindt in de wet van de heren en zijn wet dag en nacht overdenkt.
[00:02:51] Hij zal zijn als een boom geplant aan waterbeken, die zijn vrucht geeft op zijn tijd, waarvan het blad niet afvalt, al wat hij doet zal gelukken.
[00:03:04] Niet zo de goddelozen, die zijn als het kaf dat de wind wegblaast. Daarom blijven de goddelozen niet staande in het gericht.
[00:03:14] De zondaars niet in de gemeenschap van de rechtvaardigen. Want de Heere kent de weg van de rechtvaardige, maar de weg van de goddeloze zal vergaan.
[00:03:27] Over de Matthäus Passion.
[00:03:31] heb ik wel een lezing een keer mogen geven, niet speciaal voor Christen en voor Israël, maar wel ook op andere plaatsen. En dat heb ik ook gedaan over de tabernakel die er is in de woestijn en de latere twee tempels, daar heb ik lezingen over mogen geven. Dat zijn eigenlijk, zou je kunnen zeggen, allemaal tempels.
[00:03:54] In muzikale of dus in letterlijke, maar vooral ook in geestelijke zin.
[00:04:01] Het boek van de Psalmen is in een zeker opzicht ook zo'n tempel.
[00:04:07] Augustinus en in zijn navolging ook Luther noemt het de kleine Bijbel. En hopelijk kan ik u iets daarvan laten zien.
[00:04:18] Er werd mij gevraagd om iets te zeggen over de opbouw van het psalmboek, of beter, de psalmboeken te verhelderen. En natuurlijk zal mij dat nooit lukken, want er zijn zoveel uiteenlopende interpretaties en opvattingen. Elke psalm is op zichzelf als het ware al een verkondiging, een uitleg, een lofzang waard om over te spreken.
[00:04:45] En tegenover alles wat ik hier hoop te zeggen, ja daar zou je maar zo een andere visie of een opvatting tegenover kunnen stellen. Dus wat dat betreft hebt u geen enkele garantie van mij en hebt u dus nu al de gelegenheid om te stoppen. Maar ik zou het niet doen. Niet doen, want het gaat niet over mij, maar het gaat over de Bijbel.
[00:05:11] En dat is Gods woord.
[00:05:13] En naast het geschreven woord van God, stelt hopelijk ook de verkondiging binnen de kerk, met liefde voor jezelf, Gods woord als levend woord in ons midden. En dan is er ook nog vooral de werking van de Heilige Geest, die ook in uw harten woning wil maken en die zo aan elk mens persoonlijk kan worden geschonken en ons hopelijk niet alleen met Israël, maar ook met elkaar verbinden wil. De psalmen maken dus deel uit van dat geschreven woord van God.
[00:05:48] En mochten mensen dat dan opgeschreven hebben, dan hebben ze zich daarbij toch laten leiden door Gods geest. En ook al zouden er misschien wel Egyptische voor... beelden zijn geweest die op de psalmen lijken, dan nog is het interessant om te zien dat er verschillen zijn en dat juist godsgeest daarin dus een ander accent heeft gelegd. Dus het geschreven woord mag telkens weer van geslacht op geslacht uitgelegd worden, begrepen worden en bestudeerd worden. En in die zin zijn het dus ook levende woorden die op verschillende momenten waarop ze gelezen of gehoord worden ook anders klinken. Een heel klein voorbeeld daarvoor neemt Psalm 8, een heel bekende psalm, die zal u ook wel kennen. Als je die leest vanuit de vreugde, bijvoorbeeld rondom de geboorte van een kind, dan zul je accent leggen op het derde vers. Uit de mond van kleine kinderen en zuigelingen hebt u sterkte gegrondvest om willen van uw tegenstanders, om de vijand en de wraakzuchtige te laten ophouden.
[00:07:04] Maar als je overvallen wordt door eenzaamheid of weemoedigheid of rouw of verdriet, dan zal je misschien meer geraakt worden door de woorden, als ik uw hemel zie, het werk van uw vingers, de maan en de sterren die u een plaats hebt gegeven. Wat is de sterveling dat u aan hem denkt, het mensenkind dat u naar hem omziet.
[00:07:29] Toch hebt u hem bijna goddelijk gemaakt en u doet hem heersen over de werken van uw handen. En als je het wilt hebben over het rentmeesterschap, de verantwoordelijkheid die wij als mensen hebben tegenover elkaar, maar ook tegenover de dieren en tegenover de natuur en tegenover de zee, dan staat er Alles hebt u onder zijn voeten gelegd, schapen en runderen die allemaal, en ook de dieren van het veld, de vogels in de lucht, en de vissen in de zee, en al wat over de paden van de zeeën gaat. Heer onze Heer, hoe machtig is uw naam op de hele aarde. En wanneer we het dan over Psalm 8 hebben, en we hadden het net over de Matthäus Passion, Dan kan ik het toch niet laten ook even te verwijzen naar die andere passie, de Johannes Passion van Bach, waarin Didi laat beginnen met, Heer onze Heer, hoe heerlijk is uw naam op de ganze aarde. En dat gaat dus terug op Psalm 8 en daarin is ook sprake over die, dat hebt u natuurlijk gehoord al, over die schapen en runderen en in precies die volgorde vinden we het ook terug in Johannesevangelie, waar de Heere Jezus de tempel reinigt en schapen en runderen uit drijft. Dus daar zie je hoe die psalm ook terugkeert.
[00:08:59] Over de psalmen en de Heere Jezus zou zeer veel te zeggen zijn.
[00:09:05] Het is, zou je kunnen zeggen, gekscherend misschien, het liedboek van de Messias van Israël. En in die zin dus ook het liedboek van de Heere Jezus. Dus als u gewend bent om alleen maar psalmen te zingen, bedenkt dan toch, het is het liedboek van de Messias.
[00:09:23] Nogmaals, het maakt deel uit van die bundels van die liederen.
[00:09:34] Het begint zoals ik u al aangaf met welzalig de mens, de mens die gelukkig wordt geprezen en het eindigt met een lofzegging waarin God wordt geprezen in allerlei toonoorden. Waarin dus de mens die God mag leren kennen en God heeft die mens Op het oog, ja meer nog op zijn hart.
[00:09:58] En er zijn vijf psalmboeken. Zoals er ook vijf boeken van Mozes zijn. In het Nieuwe Testament meestal de wet genoemd. En onder u en ook onder anderen is er al liefhebbende christenen die Israël kennen. Onder joden is het ook de Torah. Dat is dus eigenlijk nog iets meer. Dan alleen maar wet. Bij wet denken we eigenlijk altijd een beetje aan het wetboek van strafrecht. Artikel 461. Niet over het hek van de boer springen om in dat weiland rond te tarren. Nee, het is veel meer dan een wet. Het is een wijzung, zegt Boeber. Het is een aanwijzing, een richting aanwijzer. Het is ook een weg die gegaan mag worden.
[00:10:49] Een tora is dus ook een halaga, is dus ook een gaan, zoals de Heer Jezus zich uitdrukkelijk in het Johannes Evangelie bekend maakt als de weg, de waarheid en het leven. Dus die vijf psalmboeken en die vijf boeken van de Torah en daar ligt natuurlijk een diepere zin in verbonden. Namelijk zowel de boeken van de Torah als de boeken van de psalmen laten ons met Israël instemmen.
[00:11:20] Hoor Israël, de Heer onze God, de Heere is één. Wij noemen dat meestal de Joodse beleidenis. Dat klopt niet helemaal, maar ik laat het maar even liggen.
[00:11:32] En die vijf zalmboeken vormen ook een bepaalde eenheid.
[00:11:39] En je zou kunnen zeggen, er is een indeling in die psalmen denkbaar. Psalm 1 en 2 zijn als het ware twee pilaren aan het begin.
[00:11:49] En die horen natuurlijk al bij het eerste boek, maar dat gaat dan verder van 3 tot en met 41.
[00:11:58] En dan gaat het door vanaf Psalm 42 tot en met Psalm 72, de bekende Koningspsalm. Psalm 73 tot en met 89. Psalm 90, bekend van de jaarwisseling, tot en met Psalm 106. Psalm 107 tot en met 145. En dan als slot, en die horen natuurlijk ook bij dat vijfde deel, namelijk die Psalm 146.
[00:12:24] tot en met 150 die allemaal beginnen met halleluja en ook eindigen met halleluja. Als u erg zwaarmoedig bent raad ik u aan de psalmen 146 tot en met 150 hardop te lezen.
[00:12:39] Ik weet bijna zeker dat u dan iets van die lofzegging wel begrepen zal hebben.
[00:12:45] Er zijn natuurlijk allerlei verschillende nummeringen van die psalmen, verschillende tradities. Dat laat ik eigenlijk ook maar een beetje rusten. Dat heeft te maken met die Griekse vertaling die er destijds gemaakt is voor de joden in Egypte, de zogenaamde septuagint. Maar nogmaals, dat laat ik eigenlijk een beetje rusten, ik baseer me op de vertalingen zoals die bij ons gebruikelijk zijn binnen de protestantse traditie en ook van de Hebreeuwse tekst.
[00:13:19] Belangrijker is eigenlijk wat die psalmen ook doen.
[00:13:24] We gaan ervan uit dat die vijf boeken, dat er uiteindelijk dus toch een eenheid is in die psalmen. En dat het wellicht een eenheid is geworden, juist ook in de tijd van de tweede tempel, einde van de zesde eeuw. Begin vijfde eeuw, 516 voor Christus, De psalmen waren natuurlijk veel ouder en die werden ook al eerder gezongen. En het is, zou je kunnen zeggen, de ruggengraat van het Joodse volk. En dat is het eigenlijk nog steeds. En velen van u zijn misschien opgegroeid met de berijming van de psalmen. Zoals we dat eenmaal kennen in onze traditie. Maar er zijn ook vele andere tradities die daar een beetje op lijken. Bijvoorbeeld in de kloosters waar nog steeds de psalmen gezongen worden. Soms in kortere of langere tijd in bepaalde aantal weken. En misschien kent u ook wel, en anders is het al aardig om u daarin te verdiepen, de Engelse traditie waarin de psalmen gelezen en gebeden en gezongen kunnen worden in ongeveer een maand tijd. Dat is al ingedeeld over 30 dagen. Dus dat zou u ook kunnen opzoeken, dus die Anglikaanse indeling. De psalmen zijn in de eerste plaats nogmaals gebeden die gezongen worden en dat gold ook voor de Heer Jezus en dat gold natuurlijk ook voor de apostel Paulus die dat ook deed en die ook heel nadrukkelijk tegen de gemeente bijvoorbeeld in Evese zegt dat die psalmen niet alleen gelezen moeten worden maar dat je daar ook met elkaar over kunt spreken Met psalmen, lofzangen, geestelijke liederen. Spreek daarover met elkaar en zing voor de Heere en loof hem in uw hart. En dank voor alle dingen, God en de Vader, in de naam van onze Heere Jezus Christus. Wees elkaar onderdanig in de vrezen, dus in het ontzag van God.
[00:15:43] Dus die psalmen geven dus ook weer een bepaalde richting aan en zijn dus in die zin ook echt vergelijkbaar met die tora die zoals u waarschijnlijk weet elk jaar gelezen wordt binnen de synagoge.
[00:16:03] De eigen belevingen kunnen we natuurlijk ook ontdekken in de psalmen. Als ik nu een lezing zou geven en u zou hier zitten, dan zou ik u vragen en wat is nou uw lievelingspsalm en waarom is dat zo?
[00:16:18] Nou voor veel mensen is dat bijvoorbeeld psalm 23 over de Heren is mijn herder.
[00:16:24] En nog een even kleine aardige anekdote tussendoor. U weet, ik ben randkerkelijk opgegroeid, maar in mijn voorgeslacht waren er natuurlijk ook wel degelijk gelovigen. Vooral Nijkerkers, kan ik u zeggen. Een van mijn verre voorvaderen ligt hier in Nijkerk ook begraven.
[00:16:46] Ik vond, we kregen eigenlijk een keer van de vrouw van mijn opa's broer een klein bijbeltje, een Frans bijbeltje. Nou dat is natuurlijk leuk voor je Frans, een beetje nalezen. En op een gegeven moment las ik, dit is de psalm, de psalm 121, dat was de lievelingspsalm van de moeder van die oom.
[00:17:10] En daar stond bij, die heeft ze mij meegegeven toen ik naar Den Helder ging voor de opleiding bij de marine. Toen dacht ik, dat is leuk. Nou weet ik iets van zijn moeder. Maar toen realiseerde ik me, dat is de broer van mijn opa. Dus hoe randkerkelijk ik ook ben, ik weet dus één van de lievelingspsalmen van één van mijn overgrootouders. Daar heb je er maar acht van.
[00:17:36] Ik wist opeens, hoewel randkerkelijk, dat de lievelingspsalm, een van mijn overgrootmoeders, dat dat psalm 121 was. Ik vond dat een geweldige, bijzondere en leuke ontdekking en sindsdien zing en lees ik hem toch ook met die kennis in het achterhoofd en in het hart.
[00:17:59] Als je kijkt naar wat is nou je lievelingspsalm, daar zou veel over te zeggen zijn. Daar zou ik graag met u over willen spreken, maar ik laat dat nogmaals even rusten. U kunt nu toch niks terugzeggen, dus ik ga nog even door.
[00:18:14] Ik vergelijk net het psalmboek met een tempel en dat is niet helemaal toevallig gekozen, want wie in vroeger tijden het tempelplein betrat, zag niet alleen een immens groot plein, wat wel twee keer zo groot is als het Sint-Pieterplein in Rome, maar dat er voor die tempo twee grote zuilen stonden.
[00:18:43] Boaz links en Yagin rechts van de ingang. En zo staan dus ook die twee eerste psalmen die geen opschrift hebben, de psalm van David begint pas bij psalm drie, staan aan de poort van De psalmen. Anders dan sommigen beschouw ik ze niet als bij elkaar horend in die zin dat het één psalm is, maar het zijn twee psalmen. De eerste bezinkt de toraal als levendgevende weg en de tweede bezinkt de Messias, de koning van Gods wegen. En dat is dus het portaal, zou je kunnen zeggen, voor het grote huis.
[00:19:24] En zo ook het slot, steeds aan de lofzang van het einde van elk deel klinkt het in de slotregels van Psalm 41, de slotregels van Psalm 72, van Psalm 89 en van psalm 106 de lofzang over de heren en lofzang over Israël.
[00:19:47] En dan dat vijfde deel eindigt met die vijf lofpsalmen. We hadden vijf boeken van de Torah, vijf psalmboeken en nu aan het einde vijf lofsalmen, de psalmen 146 tot en met 150 waarbij in 150 als het ware als bij een orgel Die staat er in de berijming, maar dat staat er natuurlijk niet in de grondtekst. Alle registers worden opengetrokken en echt alles, de lof van de heren, mag laten doorklinken. Alles wat adem heeft, loven de heren.
[00:20:23] Er zijn opschriften op de psalmen en die opschriften kunnen heel verschillend zijn.
[00:20:29] En een heel groot deel bestaat als psalmen van David staat er dan. Soms staat er bij een psalm van David. Want hij was dus blijkbaar behalve strateg en een dapper strijder ook zeer muzikaal.
[00:20:47] Of alle psalmen die ook op zijn naam staan en die zijn naam dragen ook daadwerkelijk van zijn hand zijn, dat is niet met 100% zekerheid te zeggen.
[00:20:58] Maar al zou dat misschien niet zo zijn, dan staan ze wel, en dat is duidelijk, in de lijn van deze grote koning. En niet voor niets draagt ook de Heer Jezus als een van de titels, zijn messiaanse titel, zoon van Israël, maar ook zoon van David.
[00:21:20] Reden waarom nogmaals Bonhoeffer bijvoorbeeld deze psalmen beschouwde als het liedboek van Jezus, het liedboek van de Messias van Israël. 73 psalmen dragen de naam van David.
[00:21:36] Maar bedenk daarbij ook dat de Levieten, Asaf, de zonen van Korach, Heman en Etan bijvoorbeeld, maar ook koning Psalomo heel dicht bij David leefden. En begrijpen we dan die Joodse uitspraak?
[00:21:51] Mozes gaf Daardoor, door Mozes gaf de Heer ons de wet, de Torah, door David gaf hij ons de psalmen.
[00:22:03] En de Engelse theoloog Tom Wright vergelijkt de psalmen met ademhalen. Wie gelooft kan volgens hem niet zonder, zoals een mens niet zonder adem kan leven.
[00:22:22] En de psalmen zijn gebeden. In de joodse traditie spreken ze over psalmen die gezegd moeten worden, waarbij soms de inhoud helemaal niet ter sprake komt. Ik herinner me dat ik ooit eens een keer een rabbijn heb gevraagd wat doen jullie nou met die met dat ene vers welzalig hij die uw kinderen een stuk slaat tegen de rotsen hij zegt ja jullie als christenen willen daar meteen een uitleg over weten maar maar dat zal later misschien wel geopenbaard worden maar wij zeggen het wel het hoort bij die psalm dus wij zeggen het en laten dat verder rusten en misschien dat ooit We zullen begrijpen waarom dat daar zo stond en staat.
[00:23:11] Misschien is dat wel een goede houding. De psalmen zijn nogmaals gezangen, liederen, gebeden, maar ze houden ons ook een spiegel voor.
[00:23:22] De rijkdom aan emoties die er mensen in mag horen, die horen wij hier ook weer terug. In die zin, nog ver voor Freud en alle psychologie is er eigenlijk al psychologie te vinden in de psalmen. Dus je zou kunnen zeggen die hele psychologische kennis en wat wij daar nu van weten en het functioneren van de rechter hersenhelft en de linker hersenhelft dat staat eigenlijk allemaal al in de psalme of ligt er als het ware al in besloten.
[00:23:57] En dan gaat het dan vooral om psalmen die God prijzen als schepper en jij jezelf mag weten als een geschapen mens. De klaagpsalmen, soms heel persoonlijk en soms voor het gehele volk.
[00:24:15] en zowel voor de hele mensheid. Ik denk aan Psalm 83, die ten slotte ook rondom die enorme uitval van van jodenhaat op 7 oktober 2023 er is geweest dat Psalm 83, dan dat lied van Asaph, begint met O God, zwijg niet stil, hou U niet doof, wees niet stil, O God, want zie Uw vijanden tieren, wie U haten, steken het hoofd omhoog. Ze beramen listig een heimelijke aanslag tegen uw volk en beraadslagen tegen uw beschermelingen. Kom, zeiden ze, laten we hen uitroeien, zodat ze geen volk meer zijn en aan de naam van Israël niet meer gedacht wordt. En dat was toen en is nog steeds helaas actueel.
[00:25:11] Dat zijn die klaagpsalmen.
[00:25:13] Er zijn ook psalmen die richting geven aan je leven en die een weg wijzen van wijsheid. Denk aan psalm 111.
[00:25:21] Het beginsel van alle wijsheid is het kennen van de vrezen des heren, wat ook in het boek Spreuken weer terugkomt.
[00:25:31] En denk nogmaals aan wat ik u net al las over Paulus die het erover heeft dat je in psalmen elkaar terecht mag wijzen. Laat het woord van Christus in rijke mate in u wonen en onderwijs elkaar en wijs elkaar terecht in alle wijsheid en zing voor de heren met psalmen, lofzangen en geestelijke liederen en dank in uw hart in de Colossensebrief. In die onderlinge omgang, maar ook in die verhouding juist tot de Heere God. Gebed en zang vragen om omgang met de levende. Met de levende mensen om ons heen, maar vooral ook met de levende God. En met een heel persoonlijk leven in die verscheidenheid die er mag zijn in relaties. En de psalmen zijn ook op elkaar betrokken en zijn soms ook een eenheid.
[00:26:27] Psalm 7 vers 18 sluit aan op Psalm 2 en dat sluit weer aan op Psalm 9.
[00:26:39] Psalm 10 vormen weer één geheel. Psalm 22, die bekende psalm die de heer Jezus ook uitroept en die heel het lijdense evangelie als het ware doortrekt ook, dat vinden we, ook in die psalm terug. Dus niet alleen het mijn God, mijn God waarom heb jij mij verlaten, maar ook de verlatenheid en de ellende die erdoor klinkt wanneer we lezen In vers 8, allen die mij zien bespotten mij, zij trekken de lip op en zij schudden het hoofd en zeggen hij heeft zijn zaak op de Heer gewenteld, laat die hem bevrijden, laat die hem redden als die hem genegen is. Nou, dat is precies wat we horen onderaan het kruis. Of hier, mijn kracht is verdroogd als een potscherf. Mijn tong kleeft aan mijn gehemelte. U legt mij in het stof van de dood. En hier, zij verdelen mijn kleding onder elkaar en werpen het lot om mijn gewaad.
[00:27:47] Vers 19. Kort gezegd, de psaalm, psaalm 22, over de grootst mogelijke Godverlatenheid, die een mens en die zeker de Zoon van God heeft moeten dragen. En die wordt nou juist weer gevolgd op Psalm 23, waar juist de verbondsnaam van de heren ook zo verborgen aanwezig is. Dat moet u maar even van mij aannemen. dat er 26 woorden zijn die, dat heeft te maken met de betekenis van de naam van de heren. 26 woorden aan het begin en 26 woorden aan het einde en precies daar in het midden, daar keert de psalm en is niet meer een beschrijving. De heren, hij is mijn herder, maar daar wordt het direct een aanspraak. Want gij zijt bij mij. Dus dat gaat over de grootst mogelijke nabijheid. Ik had het net over psalm 121. Daarin gaat het tot zes maal toe. In de herzienen staatsvertaling komt dat niet zo duidelijk uit de verf. Maar daar spreekt het woord bewaren een grote rol. Het klinkt er precies zes keer. En dat is de menselijke maat. Want de mens is geschapen op de zesde dag. En daarin klinkt als het ware ook die oproep die de Heere God doet aan Cain. En Cain die dan brutaal weg zegt, ben ik mijn broeders hoeder. In het Nederlands is dat zo mooi he, broeders hoeder. Nou dat hoeden dat is precies dat bewaren. En dat is inderdaad wat je dus tegenover elkaar mag en moet doen. Denk ook even aan Ruth, die zes scheppen graan meekrijgt van boas op de dorstvloer. Die menselijke maat. En de zevende, dat is uiteindelijk het huwelijk. Die kan hij niet geven. Dat kan alleen maar als de Heren dat wil. En zo is het ook met psalm 121. Die wordt gevolgd. Het is maar zes keer bewaren.
[00:30:02] En die wordt dan gevolgd erop met Psalm 122, die lofzang op Jeruzalem. En daar staan de zetels van het gerecht. Daar klinkt die uiteindelijke bewaring in dat oordeel gods, zou je kunnen zeggen, door, daar in het midden van Jeruzalem Of bijvoorbeeld weer Psalm 130, die gaat over de grote diepte van ellende. Die wordt gevolgd door Psalm 131, waarin een mens zich gerustgesteld mag weten als een kind dat net de borst ontwend is. Zo van moedersborst genomen. Denk ook aan de lofzang die je vindt in sommige psalmen. Psalm 147, 149 en die zijn woordelijk soms aan elkaar gelijk. Psalm 143, het slot van de opgangspsalmen, dat begint met de woorden die weer terug te horen zijn in psalm 135.
[00:31:06] En dan Ook één die u heel goed kent, Psalm 136, met die repeterende lofzang. Als u met z'n tweeën bent, zou ik u zeggen, lees dat met elkaar in beurtsang. En de ene zegt dan steeds dat de naam van de Heren goed is.
[00:31:25] De vooravond van zijn lijden zingt de Heere Jezus met zijn leerlingen.
[00:31:32] En wat zingen ze dan? Ze zingen dan, vlak voordat ze naar Gatsemane gaan, dan zingen ze de lofzang staat er. Dat zijn De psalmen 113 tot en met 118, ook wel het haleel van prijzen, betekent dat genoemd. En psalm 120 tot en met 134 zijn de opgangsliederen, de pelgrimsliederen.
[00:31:59] In de Statenvertaling staat het niet vertaald, de liederen amelood, dus dat zijn de opgangsliederen, maar ook offerliederen.
[00:32:07] Je zou kunnen zeggen dat klinkt ook zijn weg naar Jeruzalem indoor. En daartussen ligt precies psalm 119.
[00:32:17] Misschien wel een hele belangrijke psalm vanwege dat acrostichon. Dus dat elke letter acht regeltjes krijgt.
[00:32:27] De alef, de a, krijgt er acht. De beet krijgt er acht en zo het hele Hebreeuwse alfabet door.
[00:32:39] dan zijn er nog meer van die alfabetpsalmen. Niet alleen de psalm 119, maar daar wordt dus ook de Torah, de wet van God, bezongen. De schepping in zes dagen, bijvoorbeeld in psalm 19 klinkt over de schepping, ook zes elementen van de schepping, dan wordt er gesproken over hoe Gods woord werkt en hoe troostrijk dat is en dan gaat dat door in in die woorden over wat de wet dan doet voor een mens en hoe dat licht geeft in je leven.
[00:33:20] En dat eindigt dan met hoe er vier elementen zijn die je met elkaar, als het ware, mag doen. Dus zo zijn die psalmen met elkaar verbonden, op allerlei wijzen.
[00:33:34] Ik zal u nogmaals een paar dingetjes zeggen over psalm 19, die dat kosmische element eerst roepen en dan gaat het over de mens die daarin een plaats mag weten. Dus die heilige plaats is er dan voor de mens om daarin te leven, binnen die schepping, maar dan ook die wet te mogen kennen.
[00:33:58] En zo gaat het dan steeds weer verder. Nou, zo zou er heel veel te zeggen zijn. Ik ga daar straks dan nog weer verder op door.
[00:34:09] En ik wou daar nu dan even een klein einde in houden, een kleine pauze. Straks ga ik daar nog eventjes op terug.
