Episode Transcript
[00:00:04] Speaker A: Shoray Veshtali groeide op in Iran. Toen ze negen jaar oud was werd de Shah verdreven en kwam er een islamitisch fundamentalistisch regime aan de macht.
In 1993 vluchtte ze vanuit Iran naar Nederland en heeft hier een nieuw bestaan opgebouwd. Vandaag vertelt ze hier in de studio haar persoonlijke verhaal. Shoray, van harte welkom.
[00:00:23] Speaker B: Dank je wel voor de uitnodiging. Het is voor mij echt een eer om hier te mogen zijn.
[00:00:27] Speaker A: Wij hebben jou maandag al gesproken via een videocall in onze uitzending. Toen zei je dat de Iraniërs voor het eerst, sinds de oorlog dus begon, voor het eerst echt hoop hadden dat er nu iets zou gaan veranderen. Sindsdien is er natuurlijk een heleboel al gebeurd. De ontwikkelingen gaan heel snel.
Hoe is het nu met jouw hoop? Heb je die hoop nog steeds?
[00:00:52] Speaker B: De hoop hebben wij altijd, maar als wij ook realistisch zijn, dan weten wij dat wij heel erg alert moeten zijn, want we zien van alle kanten dat er tegen wordt gewerkt.
We zien van alle kanten dat er wordt echt alles gedaan om dit te stoppen.
[00:01:07] Speaker A: Wat bedoel je?
[00:01:08] Speaker B: Dat Amerika stopt. Het is gewoon een enorme druk op Trump. Het is een enorme propagandacampagne wereldwijd. Je ziet ook allemaal mensen die ineens over internationale verdragen hebben of allerlei rare onzin verhalen die nergens op slaan. Mensen die in januari helemaal stil waren toen 40.000 mensen vermoord werden.
Het officiële getal is veel hoger, maar 40 is geaccepteerd, 40.000. En nu komen ze ineens en dan gaan ze huilen over Allerlei kleine details die helemaal niet belangrijk zijn.
[00:01:39] Speaker A: U noemt het een propagandacampagne. Is dat dan aangestuurd volgens jou?
[00:01:43] Speaker B: Er zijn wel een aantal demonstraties in Amerika.
Er is een neet, heet zij. Het is een neet op pad, heet die. En die heeft bewezen dat er zijn mensen die betaald worden. Dat kan je op YouTube vinden.
[00:01:56] Speaker A: Door Iran?
[00:01:57] Speaker B: Uiteindelijk alle wegen leiden naar Rome, maar het is alle wegen leiden naar Ayatollahs in Iran.
Dus het is heel veel die wij heel erg alert op moeten zijn.
[00:02:09] Speaker A: Kan je op dit moment nog contact hebben met mensen in Iran?
[00:02:12] Speaker B: Heel moeilijk, heel moeilijk. Ik heb vannacht één filmpje doorgestuurd gekregen.
Maar mensen in Iran krijgen ook appjes en sms'jes van overheid. Als jij nog een keer internetverbinding maakt en internationaal contacten maakt, dan zijn wij genoodzaakt om jou op te roepen om voor een verhoor te komen.
Mensen zijn bang. Mensen zijn heel erg bang, maar ze doen het toch.
[00:02:42] Speaker A: Je zei dat je vannacht een filmpje kreeg. Wat zijn de geluiden die je hoort?
[00:02:47] Speaker B: Mensen zijn blij, mensen zijn hoopvol.
Het was een filmpje van...
Ik schrok me kapot toen ik het zag, want het was een explosie en hij ging het heel dichtbij filmen.
En ik zei maar je moet echt aan je veiligheid denken. Hij zei ja nou alle targets worden van tevoren aan ons doorgegeven via sms vanuit Israël. En ze doen het met zo'n precisie dat wij heel veel vertrouwen in hebben. Dus ik wil het live meemaken. Hier hebben wij jaren op gewacht en ik wil het niet missen.
[00:03:18] Speaker A: Het nieuwsmedium Times of Israel die meldt vandaag dat de Verenigde Staten en Israël actief gericht zijn op het uitschakelen van de onderdrukkers van de protesten in Iran in januari.
Dus die protesten die zijn zoals je net al schetste heel hardhandig neergeslagen.
En die mensen die dat hebben gedaan die worden nu getarget door Iran, dat zeggen hoge functionarissen. En ze hopen dat daarmee de weg wordt vrijgemaakt voor het Iraanse volk om weer de straat op te gaan en op termijn het regime om weer te werpen. Wat zegt het jou over de intentie van de VS en Israël in deze oorlog?
[00:03:52] Speaker B: Voordat ik dat beantwoordde, ik moet zeggen, ik heb een foto toegestuurd gekregen van een moeder dat haar zoon is zo hard geslagen, die was aangehouden tijdens een demonstratie in een van z'n centra's werd hij zo hard geslagen dat het was een jongen van 14 die is overleden.
Zij stuurde mij een foto van een afgebrande plek en die zei ik kan vanavond rustig huilen want ik ben blij en verdrietig tegelijk maar hier ik krijg hoop dat moordenaars van mijn zoon Die worden toch gestraft.
Je had het over intentie.
We zijn niet zo naïef dat we denken Amerika en Israël hebben dit gedaan omdat zij Iraniër zo tof vinden. We zitten in een hele belangrijke situatie of punt in de wereld dat wij hebben allemaal zelfde belangen.
Regime moet weg, dat zeggen wij al 47 jaar.
Het lukt ons niet alleen omdat het regime door erkenning van de Westen en Europa veel te groot en veel te sterk is geworden.
Amerika heeft daar, dat moet hij doen, anders komt de rekening voor onze kinderen en kleinkinderen.
Israel, ja we weten wat allemaal Iraanse regime van plan is met Israel.
Ik denk dat zij met ons op één lijn zitten Dat iedereen zijn eigen profijt wilt hebben.
[00:05:17] Speaker A: Ja, iedereen heeft zijn eigen belang. De VS heeft zijn eigen belang, Israel heeft zijn eigen belang.
[00:05:21] Speaker B: Wij hebben het er ook ervoor over. Wij willen graag met ze samenwerken.
[00:05:25] Speaker A: Nu heeft de vluchtelingenagentschap van de Verenigde Naties gezegd dat in de afgelopen dagen in ieder geval honderdduizend mensen zijn gevlucht uit de hoofdstad Teheran. Turkse mensen onder andere die terugkeren uit Iran, die zeggen zelfs dat Teheran nu helemaal verlaten is. Dat iedereen doodsbang is voor de aanvaller en gevlucht is naar het platteland.
Wat zijn de signalen die jou tegemoet komen?
[00:05:47] Speaker B: Dat is niet waar.
Ik weet gewoon uit de contacten die ik heb, er zijn nog steeds heel veel mensen in Teheran. Je hebt het over een stad met 17 miljoen mensen. Dus zelfs als er 100.000 weg is, dan is dat nauwelijks op te merken. Mensen, ik weet dat er zijn ook heel veel mensen die aan het voorbereiden zijn voor het moment dat de oproep komt van onze kroompje dienst, die zegt nu is de tijd, nu moeten jullie de straat op en die laatste stap nemen.
Dus er zijn heel veel mensen... Dus
[00:06:14] Speaker A: jullie willen juist blijven zeg je intern.
[00:06:16] Speaker B: Ja, mensen blijven intern. Mensen willen ook die mooie beelden Het is pijnlijk, maar mooi beelden niet missen.
En ik weet ook dat ouderen en kinderen worden wel weggestuurd naar veilige plekken.
[00:06:32] Speaker A: Maar tegelijkertijd, er wordt zoveel gebombardeerd dat het ook natuurlijk, het zou heel logisch zijn als mensen zeggen van nou weet je, ik ga even buiten de stad tot die bombardementen allemaal voorbij zijn en dan kom ik wel terug. Maar dat gebeurt niet.
[00:06:45] Speaker B: Nee, mensen zijn heel koppig. Mensen zijn ook, die hebben zoveel vertrouwen in ook berichten die ze krijgen dat welke gebieden worden gebombardeerd.
Mensen gaan gewoon echt met noodjes, met drank, gewoon zitten kijken, filmen, juichen.
[00:07:01] Speaker A: Ze hebben vertrouwen in de Israëli's daarin.
[00:07:03] Speaker B: Heel veel vertrouwen.
[00:07:05] Speaker A: Ander nieuws wat vandaag ons ook opviel is dat het vliegveld van Azerbeidjan vanochtend is aangevallen door Iraanse raketten, dus door het regime, en drones ook.
Daarmee wordt dus nog een land toegevoegd dat actief betrokken is bij deze oorlog. We hadden al Qatar, we hadden Saudi-Arabië, Dubai, noem ze allemaal maar op, die bestookt worden door Iraanse raketten.
Wat is de reden, denk jij, dat het Iraanse regime al die landen aanvalt? Want je zou denken, het creëert toch alleen maar meer vijanden.
[00:07:33] Speaker B: Nou, ze weten ook dat ze eigenlijk geen erkenning meer hebben in de wereld, want ze hebben hun masker laten vallen.
Er zijn nog steeds heel veel mensen die dat niet willen zien, maar goed.
En ze zeggen nou, als ik er niet ben, dan wil ik dat er niemand er is. Het is ook hun ideologie.
Ze willen iedereen vernietigen. Ze hebben ook letterlijk in Iran gezegd, tijdens een vrijdag gebedsceremonie, jaren geleden zeiden ze nou, als wij weg moeten, dan zorgen wij dat het een afgebrande land wordt teruggegeven. Toen wij aan de macht kwamen, had Iran 37 miljoen mensen.
Nu zijn er 90 miljoen, dus er zijn wel een aantal die weg kunnen.
En we hebben gezien tijdens wat er in januari gebeurde, ze hebben niet alleen mensen die op straat waren vermoord, ze gingen ook naar huizen, ze gingen naar ziekenhuizen, ze hebben alle gewonden een nekschot gegeven, ze hebben families van demonstranten vermoord.
En nu hebben ze ook, it's my way or highway, als wij niet geholpen worden. Als wij niet geholpen worden, dan nemen wij iedereen mee. Maar het heeft ook te maken dat zij ook niet met zo'n precisie kunnen acteren.
Dus er zijn meerdere redenen.
[00:08:51] Speaker A: We gaan het hebben over jouw jeugd, want jij bent opgegroeid in Iran. Je bent geboren in 1970, dus je groeide nog op toen de Shah, de koning van Iran, nog aan de macht was.
Dat was een stuk meer een verwesterde samenleving dan dat Iran nu natuurlijk is.
Verlangen veel Iraniërs terug naar die tijd?
[00:09:08] Speaker B: Dat is de enige geluid die wij horen.
De enige geluid, de naam die ze roepen in Iran is onze kroonprins. De enige wat Iraniërs gaan accepteren is als ons kroonprins terugkomt en helpt met de transitie.
[00:09:22] Speaker A: Maar tegelijkertijd, toen waren de Iraniërs ontevreden over de Shah en ze wilden wat anders.
[00:09:27] Speaker B: Misschien dat is de grootste propaganda die wereldwijd is verspreid, want het is bewezen dat het was een plan, dat had ook allemaal met olie en ook Sovjet-Unie en die soort dingen te maken. En het is een campagne die gestart is tegen onze koning en die werd gefinancierd door Carter. Er zijn genoeg bewijzen daarover.
[00:09:47] Speaker A: Dus je zegt onder de bevolking leefde dat gevoel van ontevredenheid minder?
[00:09:52] Speaker B: Bevolking werd voor de gek gehouden. Ze werden in een soort massahypnose gebracht met allemaal valse beloftes. Gratis woning, gratis energie, gratis bussen, gratis vervoer. En nu zijn mensen wakker en daar trappen ze niet meer in. Ze weten wat we hadden, wat we hebben losgelaten en ze geven nu hun leven op om dat weer terug te krijgen.
[00:10:12] Speaker A: Als we terug gaan naar 1979, jij was toen een meisje van negen jaar oud. Waar woonde jij? In Teheran. Kun je ons terugnemen naar dat moment van die machtsovername door de ayatollahs?
[00:10:28] Speaker B: Heel bizar.
Voor mijn gevoel heeft alles heel kort geduurd.
Mensen gingen een aantal keren de straat op, ineens was Scharf weg. Gomeni, iemand die mensen niet kende tot twee jaar terug, die werd heel erg groot teruggebracht naar ons land met Air France, met Franse piloot, met Franse beveiliging.
[00:10:52] Speaker A: Kan je dat nog herinneren?
[00:10:53] Speaker B: Ja, ik weet die dag nog. Ik weet die dag nog. Het was heel raar.
Je zag mensen allemaal westerns gekleed en dan ging je gewoon foto's van een Ayatollah in de handen houden en ze waren allemaal ervan overtuigd dat zij zijn foto in de maan zien.
[00:11:19] Speaker A: Zijn gezicht als het ware.
[00:11:21] Speaker B: Ja, s'avonds moesten wij allemaal gewoon naar buiten gaan en het werd geroepen met megafoon, kijk naar de maan, kijk naar de maan, je ziet gewoon het gezicht van Ayatollah Khomeini in de maan. Mensen keken, mensen gingen huilen, mensen zeiden ja we zien het, we zien het.
[00:11:37] Speaker A: Zag jij het?
[00:11:38] Speaker B: Nee, ik zag het niet. Ik zag gewoon En ik zei tegen mijn vader, ligt het aan mij of... Die zei, ja, je moet niet alles geloven wat je hoort, maar doe mee, want het is heel erg gevaarlijk. Want als je dat niet zag, als je niet meepraatte, dan werd je zo zwaar gevreemd en geshamed.
[00:11:56] Speaker A: Dat begreep je toen ook al als 9-jarige?
[00:11:58] Speaker B: Ja, je werd gewoon door iedereen afgestoten. Je buren gingen jou linken.
Dus het was een rare periode. Het was een eenzame periode.
En ineens was het zover.
[00:12:10] Speaker A: Ja, en wat gebeurde er toen? Wat gebeurde er bijvoorbeeld op school? Wat veranderde daar?
[00:12:14] Speaker B: Het grappige is, we gingen gewoon naar school. Onze juffrouw had gewoon westerse kleding aan.
Dan waren scholen dicht. We moesten twee weken thuis blijven. Na twee weken gingen wij naar school. Ineens hadden wij een juffrouw met een hoofddoek, met een lange jurk.
En heel veel van die stukken van onze geschiedenisboeken moesten wij schuren. Want dat ging gewoon over echte geschiedenis van Iran.
[00:12:40] Speaker A: Je moest je wegdoen.
[00:12:41] Speaker B: Ja, we moesten gewoon wegschurren. Die mochten wij niet eens meer lezen, want die was niet goed. Die werd niet goed gekeurd door islam.
En we moesten allemaal die boek van Ayatollah Khomeini ineens meenemen en bestuderen.
En daarin stonden gewoon echt meest gruwelijke dingen over.
Als een man zich wil bevrijden met een zuigeling, die soort dingen. Dus dat werd gewoon wat wij op school te leren kregen.
[00:13:08] Speaker A: Moest je toen ook een hoofddoek aan?
[00:13:09] Speaker B: Ja, vanaf negen moeten alle meisjes in Iran een hoofddoek aan doen. Maar ja, meteen als jij naar school gaat, of putterspeelzaal, dan moet je wel met een hoofddoek naar school. Vrouwen hebben toen heel veel gedemonstreerd, heel veel vrouwen gingen de straat op. Ze zeiden maar dit was niet wat ons beloofd werd. We zouden meer vrijheid krijgen, maar niet dit. En die werden massaal vervolgd, aangehouden, gemarteld. Heel veel van die mensen die straat op zijn gegaan, die moesten vluchten omdat hun leven niet meer veilig was. Dus vanaf de dag één is eigenlijk ellende begonnen.
[00:13:47] Speaker A: Was jij er als meisje, want als meisje van negen ben je eigenlijk, de gemiddelde meisjes van negen zijn bezig met andere dingen dan conflicten, oorlogen, machtsovernames enzo. Was jij daar in je hoofd veel mee bezig met al die veranderingen die er toen gebeurden?
[00:14:03] Speaker B: Ik kon het niet snappen. Waarom? Ik was gewoon constant met vragen van waarom. Want ik zag bijvoorbeeld in onze fotoalbum hoe mijn ouders op straat liepen. Als ik zo op straat liep, dan kreeg ik zweepslagen. Dus ik kon niet begrijpen hoe komt dat er toen geen zonde was en nu wel.
Maar ik kreeg nooit een goede antwoord. En ik denk dat dat heeft ons Iraniërs gevormd. Daarom zie je ook wat nu Iraanse volk naar verlangt, ook onze jeugd.
Ze gaan met hun leven in hun handen de straat op en hier zie je mensen die dansjes oefenen op TikTok.
Dus er is heel veel verschil tussen hoe wij leven zien en ervaren dan mensen in Westen en Europa. Die trouwens ons gaan nu lesleren dat wij het niet goed doen, dat wij fout zijn.
[00:14:52] Speaker A: Had je toen ook door als meisje dat er in het Westen dingen er heel anders aan toe gingen dan in Iran?
[00:14:58] Speaker B: Ja, want we kregen iedere dag gewoon heel veel indoctrinaties vanaf het moment dat je school binnen gaat. Je moet beginnen met een gebed die is altijd dood aan Israël, dood aan Amerika, dood aan iedereen behalve onze leiders.
We zagen gewoon af en toe filmpjes, als wij stiekem videobandjes konden krijgen, hoe mensen in het begin was heel erg gesloten, alles was afgesloten, toen had je ook geen internet.
En ik zag nou, als zij allemaal zo rondlopen, dan gaan zij allemaal naar hel.
Waarom moet ik gewoon als een haarlokje te zien is? Als zij naar hel gaan, waarom moet ik ook naar hel? Het was heel veel tegenstrijdige beelden die je zag. En de bedoeling is dat jij zo verward wordt, dat jij niet meer het verschil ziet tussen correct en Waarheid en leugen. Ja, zodat je zegt, oké, weet je, ik snap het toch niet. Ik doe wat jij zegt, dan ben ik gewoon tenminste veilig.
[00:15:56] Speaker A: Ja, maar de idee van indoctrinatie is ook dat mensen het gaan geloven. Ging jij het ook geloven?
[00:16:02] Speaker B: Nee, ik weet niet waarom.
Misschien komt omdat mijn vader, mijn familie binnen in het huis, Ze gingen heel veel met ons praten.
We leerden dat je buiten, omdat je leven moet veilig zijn... doe buiten mee, maar binnen ben je vrij. Alle vragen die je hebt, je kan stellen.
Ik kreeg nooit antwoorden. Soms zelfs mijn ouders werden geïrriteerd.
Maar we hadden dat gelegenheid. En ik denk dat dat was voor ons...
[00:16:30] Speaker A: Want het heeft geholpen.
[00:16:31] Speaker B: Het heeft heel veel geholpen. En ik heb ook nog twee zusjes en één broertje. Die zijn allemaal volwassenen.
Maar we zijn allemaal heel erg vrijdenkend en ik denk dat wij gewoon ons ouders daarvoor moeten bedanken en dat doen wij ook.
[00:16:43] Speaker A: Wat vond jij het moeilijkste in die periode als kind?
[00:16:47] Speaker B: Twee levenslijden.
En allemaal met dingen meedoen die je honderd procent daar tegenop bent.
Dat je niet achterstaat. Dat was heel zwaar mentaal. En heel vaak als ik terugkwam thuis, ik benoem ook een aantal dingen in mijn boek, Als ik thuis kwam dan moest ik zo hard huilen en een kind van 11, van 12, van 14.
Je bent constant in strijd met wat het echt is en wat moet jij doen alsof het echt is.
[00:17:23] Speaker A: Kun je daar een voorbeeld van geven?
[00:17:26] Speaker B: Je moest gewoon gaan meehuilen op school als ze het hadden over dat een van de sjaïtische leiders 1500 jaar was doodgemaakt door, weet ik veel, mensen die het niet met hem eens waren. Je moest gaan huilen. Het werd ook naar je gekeken hoe oprecht jij aan het huilen bent.
En dat kon ik niet.
Er kwamen geen tranen, we moesten doen alsof het zo is.
En ik werd heel vaak geroepen naar de directiekamer, omdat ik daar niet geloofwaardig genoeg aan meedeed.
[00:18:03] Speaker A: En dan kreeg je straf?
[00:18:04] Speaker B: Nou, mijn vader had een goede positie gelukkig, dus hij kwam mij altijd redden.
Ik had altijd gewoon mijn vader als mijn reddende engel, maar er waren mensen die zelfs schoolverbod kregen en ze mochten pas terugkomen als zij oprecht achter onze leiders en onze profeten en imams stonden. Wat ik ook heel vervelend vond, iedereen moest tijdens gebed om 12 uur, die moest gewoon gaan meedoen met groepsgebed. Dan moet je gaan bidden. Daar kon ik niet aan meedoen.
We moesten gewoon altijd iets bedenken om dat te omzeilen.
[00:18:43] Speaker A: Had je ook contact met andere leeftijdsgenoten, bijvoorbeeld die ook kritisch dachten over alles wat er gaande was in Iran?
[00:18:50] Speaker B: Ja, dat is het grappige. Ik wil niet te veel verwijzen naar mijn boek, maar in mijn boek beschrijf ik dat. Want kinderen die allemaal braaf meededen.
Ik had geen affiniteit met ze.
En er waren een paar kinderen die heel erg gevreemd waren op school. Niemand mocht met ze omgaan en zo. En ik had het meeste goede vriendschap met die mensen.
Ja, je werd gewoon met vinger aangewezen, ook op straat. Oh, zij is bevriend met je. Oh, zij is een vijand van God. Zij gaat naar hel.
[00:19:23] Speaker A: En jullie werden in de gaten gehouden over jullie kinderen.
[00:19:25] Speaker B: Klopt.
[00:19:26] Speaker A: Jullie hebben elkaar ook in de gaten gehouden.
[00:19:28] Speaker B: En als jij niet de hele schooltijd meedeed met alles wat van je verwacht werd, dan had je na schooltijd een baanverbod en een studieverbod. Dus je had eigenlijk geen leven.
[00:19:38] Speaker A: Ja, jouw boek trouwens dat heet Gesluierde Jaren. Dat kunnen mensen ook bestellen volgens mij online.
Maar in ieder geval ook een aanrader om te lezen. Maar als we dan even een sprongetje maken in de tijd, want we hebben het nu over die beginjaren van de Ayatollah-periode, noem ik het maar even.
Dan gaan we naar 1993 of de periode daarvoor. Want in 1993 ben jij gevlucht en uiteindelijk vanuit Iran hier in Nederland terecht gekomen.
Waarom toen?
[00:20:07] Speaker B: Oh, ik was toen getrouwd en mijn ex, we zijn nu uit elkaar, maar mijn ex-man die had een boekhandel en hij komt ook uit een dissidentenfamilie. Zijn familie is ook allemaal, die hadden allemaal gevangenisten.
En mijn ex-man had ook studieverbod en ook werkverbod. Hij mocht nooit aangenomen worden bij een overheidsinstantie, maar hij mocht wel een kleine onderneming hebben. Die onderneming mag ook nooit groeien, dus je mag wel net genoeg verdienen om rond te komen. Dus hij had een boekhandel. Maar toen kwam het boek van Salman Rushdie en hij zag daar brood in, dus hij dacht oké, ik vind het heel interessant om het boek te lezen, maar ik vind het ook interessant om een gekopieerde versie illegaal te verkopen.
En iemand had het... En dat boek ging over?
Satanische verses van Salman Rushdie.
Duivelse verses.
Het was een boek die een doodvatwa op had. Dus als jij het boek had gelezen, gezien of aangeraakt, maakt niet uit, dan had je een doodstraf. Dan gelde die vatwa op je. Niemand had het maar geklikt, dus we moesten gewoon al zo voor kop.
Vluchten.
[00:21:19] Speaker A: Dat was de reden dat jullie Iran echt moesten verlaten?
[00:21:21] Speaker B: Ja, ik moest met... Vanwege zijn probleem, ja, ik was getrouwd, dus we moesten vluchten.
[00:21:26] Speaker A: Zagen jullie dat op de een of andere manier aankomen, of was dat echt van het ene moment op het andere? Ik dat wist niet.
[00:21:31] Speaker B: Hij had het ook voor mij verswegen, dus ik wist dat ook niet. Ik kreeg ineens een bericht door, je mag niet terug gaan naar huis, ga naar die en die.
Nou ja, ik wist dat het gewoon niet goed zit. Als jij zoiets hoort van iemand die langs je komt lopen en die zegt, het leek op een film als ik nu terugdenk.
[00:21:49] Speaker A: Had je liever willen blijven?
[00:21:52] Speaker B: Ik was niet gelukkig.
Maar ik had het geaccepteerd. Het was mijn land. Ik had al mijn vrienden, mijn familie, alles daar. Dus ik had wel geaccepteerd dat dit is het leven.
Ja, dat.
[00:22:09] Speaker A: Kun je schetsen hoe dat dan is gegaan? Want je zegt ineens op stellingsprong konden we niet meer terug naar huis, moesten we vluchten. Kun je ons meenemen naar dat moment?
[00:22:21] Speaker B: Wat moet ik nog meer?
[00:22:23] Speaker A: Je wist dus ik kon niet terug, maar dan moet je ook nog het land uitkunnen.
[00:22:28] Speaker B: Ja, klopt. Die soort dingen gebeuren zo vaak daar. Het is een onbeschreven regels geworden.
Ik wist dat ik moest gaan schuilen.
Van tevoren staan familieleden, vrienden, dan weet je nou als ik bij die en die ben, is niet veilig. Want de kans dat zij jou eventueel, mocht het zover komen, gaan klikken is hoog. Dus je weet wie je kan vertrouwen.
De eerste drie maanden wist ik ook niet waar mijn ex-man is. Hij wist ook niet waar ik ben. Ik kreeg wel door dat hij veilig is. Hij kreeg ook door dat ik veilig ben. En intussen gaan vrienden van jou op zoek naar een betrouwbare smokkelaar. Om jullie de grenzen over te zetten. Ja, er komt ook een kruidvinding, ik noem het kruidvinding, waar iedereen gaat geld verzamelen om een vals paspoort, vals identiteit, alles wordt geregeld terwijl dat jij ergens in een keldertje zit te bubberen.
[00:23:25] Speaker A: Ja, wat denk je dan op zulke momenten? Want je zit dan drie maanden eigenlijk ondergedoken, voordat je het land kunt verlaten.
[00:23:31] Speaker B: Nou, het duurde in totaal zes maanden, maar de eerste drie maanden was ik alleen. En daarna drie maanden was ik met mijn ex-man samen.
Ik denk dat je verdoofd bent.
De enige wat je denkt, is als het maar goed komt. En iedere dag dat jij weet, oké nou nu is het blijkbaar nacht, want ik heb heel veel slaap, dus ik ga slapen. En je wordt wakker en je leeft nog. Het is gewoon mooi meegenomen. En dat doet iets met je intern, want ik merk nu ook, we hebben allemaal antennes, Iraniers. We zijn heel snel met zien en opmerken van, Oké, dit gaat niet goed. Ik moet een plan B hebben. We hebben altijd een plan B en een plan C.
Tegelijkertijd, elke moment die normaal voorbijgaat, we kunnen zo intens ervan genieten dat niemand begrijpt dat.
En we zien ook kleine dingen die door heel veel mensen in Europa, in Amerika, die worden vanzelfsproken, worden voor granted genomen.
Dat zien ze niet, ze klagen erover, ze gaan gewoon allemaal rare dingen bedenken om het te kleineren.
[00:24:45] Speaker A: En bij jou werkt dat anders?
[00:24:47] Speaker B: Bij mij werkte het zeker anders. En dan komt een andere persoon, ja niet een andere personaliteit, maar dan ga ik gewoon proberen duidelijk te maken, je hebt heel veel om dankbaar te zijn. Zie dat, erken dat en waarborg dat.
En geef het niet makkelijk weg.
[00:25:01] Speaker A: Uiteindelijk lukte het jullie om Iran te verlaten. Hoe ging dat?
[00:25:07] Speaker B: Het was... Je doet het met alles. Je doet het met de auto, je doet het op de scooter, een stuk voor het ook op de ezel, gewoon in de grenzen.
Je moet je gewoon kleden, je moet je ook gedragen als een oude vrouw en mijn ex-man ook door een andere groep wordt begeleid. Het is heel veel spanning, heel veel angst.
Ik merkte ook dat ik... Kijk, we hebben het echt allemaal op papier staan, want toen wij hier aankwamen, we moesten alles precies benoemen hoe dat gegaan is.
En dat hebben wij gedaan. Ik ben blij dat ik die interview of de gehoorverslag heb. Want heel veel van de details, als ik het lees, het lijkt alsof ik het verhaal niet ken.
Heel veel is gedelete van mijn hoofd.
[00:26:04] Speaker A: Alsof het over iemand anders gaat.
[00:26:07] Speaker B: Ja, alsof ik een toeschouder ben voor Een meisje die heel veel spannende momenten meemaakt.
[00:26:14] Speaker A: Je bent uiteindelijk in Nederland terechtgekomen. Je hebt hier ook een gezin. Je hebt kinderen.
Vertel je ook aan je kinderen over Iran.
[00:26:23] Speaker B: Ze zijn heel nieuwsgierig over de afkomst van hun ouders. Ze zijn nooit in Iran geweest.
Maar ze hebben ook, toen die onrust in de afgelopen januari kwam, mijn dochter zei de mam, die beelden die wij op internet zien of op onze social media, het doet zoveel pijn bij ons, terwijl dat wij die mensen niet kennen.
Dus die verlangen is er en ik hoop dat ik kan ze ooit meenemen naar een vrij Iran. Zodat ze ook hun afkomst van de ouders kunnen zien.
[00:26:56] Speaker A: Kunnen zij goed begrijpen waar jij als kind, als tiener, als twintiger doorheen bent gegaan al die jaren?
[00:27:02] Speaker B: Ze snappen het niet heel goed, maar het doet heel veel pijn bij ze. En ze snappen ook niet hoe mensen dat zover hebben laten komen. En dat is ook wat ze heel vaak aan mijn ouders vragen. Mijn ouders zeggen, ja het was zo'n grote, het leek op een indoctrinatie, het was propaganda.
Maar mijn dochter zegt, ja maar je kan ook nadenken, je kan ook gewoon zien dat het niet klopt.
En dan benoemen wij de situatie van nu, ook hoe het met joden gaat, hoe mensen nu meelopen met de propaganda die hierop bij het woord wordt uitgerold.
En mijn jongste dochter, had ik gisteravond een gesprek met haar. En ze zei, mam, ik kan me ook niet meer beheersen. Ik word gewoon echt intens boos. Als mijn vrienden met de opmerking komen, ja, maar we zijn anti-oorlog. En ik zeg tegen hen, maar je hebt nu de luxe om te kunnen kiezen.
Mensen die daar wonen, hebben dat niet. Dus jij mag niet voor ze bepalen.
[00:27:59] Speaker A: Je mag dat niet oordelen, nee. Je noemt net je ouders, hè? Want heb jij nog familie in Iran?
[00:28:05] Speaker B: Ja, heel veel. Heel veel nichtjes, neefjes, ooms en tantes. We zijn een soort meer een vreemde. Want toen ik weg moest, sommigen waren niet eens geboren. Sommigen waren een klein kind of een baby. Dan zijn ze allemaal mensen met eigen familie en zo. Maar dankzij social media hadden wij elkaar ook allemaal weer gevonden.
En we hebben contact met elkaar. Dus ik heb heel veel nichtjes, neefjes, tantes, ooms die inmiddels ook heel oud zijn.
[00:28:31] Speaker A: Maar je ouders, broertjes, zusjes, die zijn hier?
[00:28:33] Speaker B: Die zijn hier gelukkig, ja. Die waren een anderhalf jaar nadat ik in Nederland belandde, belandde zij ook in Nederland.
[00:28:38] Speaker A: Als we nu naar vandaag gaan, want die oorlog die Israël en de VS nu voeren tegen Iran is bedoeld om in ieder geval het regime te verzwakken in de hoop dat dan het volk, het Iraanse volk het regime omverwerpt en zich verenigt. Is dat realistisch dat het Iraanse volk zich gaat verenigen voor een nieuw en vrij Iran?
[00:29:07] Speaker B: Is dat realistisch? Als iemand een beetje het gevolgd heeft in de afgelopen 47 jaar. Het is alleen maar realistisch. Ze hebben 47 jaar geroepen, de straat opgegaan, ze zijn vermoord. Ze werden in publiek opgehangen.
Handen zijn afgehaakt, ogen zijn eruit gehaald.
Mensen werden onthoofd op straat.
Natuurlijk, dat is voor ons normaalste zaak van de wereld dat wij nu ons schuilen of dat wij verenigd worden met uiteindelijk een kracht die bewapend is en die komt voor onze belangen op. Het is niet alleen voor ons, dat weten wij ook. We zijn niet naïef dat we denken dat ze dat alleen voor ons doen.
Maar dit is een kans die wij nooit hebben gekregen in de afgelopen 47 jaar. We hebben heel veel jonge mensen kwijtgeraakt omdat wij alleen waren.
Natuurlijk dat is realistisch.
[00:30:12] Speaker A: En tegelijkertijd zegt bijvoorbeeld president Trump, die zegt van ja wij creëren nu de omstandigheden, ik zeg het even met mijn eigen woorden, wij creëren nu de omstandigheden en dan heeft het Iraanse volk één kans misschien wel voor de komende generaties om het te doen. Dus dat klinkt nog wel als iets van Alles moet perfect lopen voordat het regime uiteindelijk onvergeworpen kan worden.
[00:30:33] Speaker B: Ik denk dat president Trump ook met de beelden die hij gezien heeft nu echt doorheeft dat Iraniërs dat niet alleen kunnen doen.
Je hebt het over een regime die geen genade heeft voor zijn eigen bevolking. Is dat een zijn bevolking of haar bevolking?
[00:30:50] Speaker A: Ik denk haar bevolking. Ik ben daar ook heel slecht in.
[00:30:53] Speaker B: En we zien ook hoe het regime nu zich gedraagt naar buitenwereld.
Dat kunnen, handen, lege handen kunnen kogels niet tegenhouden.
Ze gingen gewoon met shotgun, gewoon echt militaire wapens aan mensen schieten.
Ik ken een familie, ze waren buren van mijn tante.
Die man kwam vanuit een dokterbezoek en toen werd het heel druk op straat.
Hij bracht zijn dochter van drie naar het ziekenhuis. Het was gewoon een dokterbezoek. En die was onderweg naar huis. Toen werd het ineens heel rustig op straat.
En het regime begon met schieten. Hij parkeerde zijn auto en hij wilde met zijn baby rennen naar huis. Ze zijn beide geraakt.
Door de kogels, van dat meisje is niks meer over, niks, ze is gewoon poeder geworden.
En haar vader was ook in honderden stuk... Je hebt het over zo'n regime.
Mensen kunnen in de wereld niet begrijpen waar wij het over hebben. Daarom kunnen ze ook niet begrijpen waarom wij staan te juichen als ons land wordt aangevallen. Het is geen aanval, het is een reddingsactie. Het is alsof iemand een kwaadaardige tumor heeft.
Je laat het toe dat je lichaam wordt opengesneden, dat die tumor weggaat. Je verliest bloed, je verliest gewoon gezonde weefsel. Maar het gaat erom dat jij wilt overleven.
[00:32:25] Speaker A: We gaan een beetje richting afronding toe, Sjore. Zou jij op een dag ooit terug willen verhuizen naar Iran?
[00:32:33] Speaker B: Moeilijke vraag.
Ik zou het sowieso heel erg fijn vinden om mijn geboorteland te kunnen bezoeken op het moment dat ik daar verlangde. dat ik naartoe verlang, maar ik ben bijna mijn hele volwassen leven hier geweest. Alhoewel moet ik eerlijk zeggen dat ik mij steeds meer en meer een vreemde voel in Nederland als ik zie hoe ontwikkelingen hier gaan en hoe mensen hier zelf de richting op gaan waar mensen in 1979 in Iran zijn gegaan. Dus dat vind ik heel eng, maar mijn kinderen zijn hier geboren. Ik zeg ook altijd Ik denk dat ik nergens compleet ben, want ik heb hier geen roots.
Mijn verleden ligt in Iran, mijn heden ligt hier, maar ik ben net als een boom die gewoon eruit is gehaald. Die wortels zijn daar gebleven en die boom is hier neergezet. Tuurlijk, ik groei en ik heb gewoon, weet je, mijn leven verder opgepakt, maar ik val makkelijker, omdat ik niet stevig in mijn schoenen sta.
[00:33:33] Speaker A: Dank voor het delen van jouw verhaal, Sjore.
En u thuis ook, dank voor het kijken naar deze uitzending van Christen voor Israël. En u kunt op de hoogte blijven over de actualiteit en ook over onze uitzendingen en podcasts. Ga daarvoor naar onze website cvi.nl slash actueel. Daar vindt u allerlei interessante artikelen en zoals ik net zei ook onze uitzendingen en podcasts.
Nogmaals heel veel dank voor het kijken en graag tot de volgende keer.
